σε δοκιμαστική λειτουργία
Νέα Στην Πρώτη Σειρά

Δοκιμασίας σκέψεις


 

Καθώς συντάσσω τις λίγες γραμμές για την «επιστολή του μήνα» σκέπτομαι ότι είναι η περίοδος όπου οι ακαδημαϊκές παραδόσεις έχουν από ημέρες εκχωρήσει τη θέση τους στην εξεταστική δοκιμασία των φοιτητών και των φοιτητριών μας. Την ίδια στιγμή που αρμόζει να ειπωθεί η ευχή για το καλό αποτέλεσμα, αντιλαμβάνομαι ότι δοκιμάζεται, εδώ και πολύ καιρό, η βεβαιότητα μας για τη θετική σχέση μεταξύ ειρήνης και ευημερίας, αναγκαίο παρακολούθημα στην ακαδημαϊκή διδασκαλία.
 

Η σχέση, μάλλον ως ψευδαίσθηση, επέτρεψε στο κλίμα αυτό να κινούμαστε ανάμεσα στον παθητικό ακτιβισμό και τον ενεργητικό κομφορμισμό, όπως έγραψε ένας φίλος. Δοκιμάζω για πολλοστή φορά τις αντοχές στη σκέψη μου καθώς ανακαλύπτω ότι η παλινδρόμηση αυτή διαπερνά αρκετές από τις κοινωνικές επιστήμες. Όχι όλες, και από αυτές κάποιες τείνουν να διασφαλίσουν την ευμενή ουδετερότητα τους ώστε να μην απολέσουν κάτι από το κύρος τους.


Η «εξεταστική περίοδος»- καθώς εκτυλίσσεται η μεγάλη δοκιμασία της ελληνικής κοινωνίας- διαχέεται σε όλους μας πέραν από τους συνήθεις πρωταγωνιστές της, τους εξεταζόμενους φοιτητές και τις φοιτήτριες. Δοκιμάζεται η σκέψη μου για το επόμενο ακαδημαϊκό έτος από την απροσδόκητη σύμπτωση που καλλιεργεί η κρίσιμη καμπή με το ερώτημα αν όλες οι κοινωνικές επιστήμες μπορούν να σηκώσουν, σε αυτές τις έκτακτες συνθήκες, το δυσανάλογο (όπως φαίνεται) βάρος που αποκτούν τώρα ως προς τις συνήθεις αντοχές τους.


Και ακόμη: εκείνες τις κοινωνικές επιστήμες που η μετακένωσή τους δεν ήταν και δεν είναι άσχετη από την ολιγολεξία πάνω στην οποία λίγες κυρίαρχες γλώσσες ενισχύουν την ύπαρξη τους, ενίοτε και την αγκυροβόλησή τους σε αφιλόξενα νερά. Εκεί που οι λέξεις μπορεί να είναι λιγότερες αλλά τα σύμβολα περισσότερα και, ζήτημα ενοχλητικότερο, εκεί που αγωνίζονται να υποσκελίσουν, με ισοπεδωτική δύναμη, διαφορετικές ποιοτικές πραγματικότητες στις οποίες στρέφεται η διδασκαλία τους. Αυτές τις πραγματικότητες που απαιτεί με ισοσθενή τρόπο η ανάπτυξη του αυτόχθονος ακαδημαϊκού λόγου και που δύσκολα, άλλοτε και τώρα, μπορούν να «μετρηθούν» μονόπλευρα και αποκλειστικά, στο πνεύμα που καλλιεργεί «μία» διεθνώς καθορισμένη συγκριτική και αναγνωρισμένη επίδοση.


Σε αυτήν την εκδοχή οι αναδυόμενες ανεπάρκειες του αυτόχθονος ακαδημαϊκού λόγου, λιγότερο εγγενείς και περισσότερο τεχνικές, συνηγορούν σε χονδροειδείς απορρίψεις,  δικαιολογούνται όμως από την ανοχύρωτη εθνική μας ευρυχωρία και τον ακατάσχετα αυτοδέσποτο και αυτοτέλεστο «εξαγγλισμό» των κοινωνικών επιστημών. Δικαιολογούνται από την υπόρρητη διάκριση ανάμεσα στην αριστοκρατία και στην πληβειοκρατία που συντηρούν για την πρώτη (έναντι της δεύτερης) έννοιες - κιβωτοί για την κοινωνιολογία, την ιστορία, την οικονομία, την πολιτική επιστήμη. Η δοκιμασία της σκέψης σε αυτήν στην «εξεταστική περίοδο», δικαιολογεί τον ισχυρό ιριδισμό της γνώσης στο γηγενές ακαδημαϊκό έργο, ακόμη δύσκολα υπολογίσιμο με τους διαθέσιμους στερεοτυπικούς, ενίοτε ξενικούς, «δείκτες ανταγωνιστικής επίδοσης» λόγου και έργου.
 


Ευάγγελος Πρόντζας
Ιούλιος 2011


 

Επιπλέον Πληροφορίες

Ημερομηνία
2011-07-08