σε δοκιμαστική λειτουργία

Κατηγορία: Μεταπτυχιακό Κοινωνιολογίας
Εξάμηνο: Γ
Τομέας: Τομέας Γενικής Κοινωνιολογίας
Κατηγορία: Μάθημα
Χαρ.: Υπ.
Διδακτικές Μονάδες:
Διδάσκων: Κωνσταντοπούλου Χριστιάνα


Περιγραφή:


 
  • Επικοινωνία υπάρχει μόνο όταν υπάρχει ένα κοινό πλαίσιο αναφοράς. Σ’ αυτό το πλαίσιο υπάρχουν οι  κοινωνικές αναπαραστάσεις  (που εκφράζουν τον τρόπο που κατανοεί τον κόσμο μια κοινωνία). Οι κυρίαρχες αξίες (περί «ηθικής», «δεοντολογίας», «επιστήμης», «τεχνολογίας» κλπ.) διοχετεύονται  στις σύγχρονες κοινωνίες, προνομιακά από τα μέσα επικοινωνίας: ακόμα και οι ειδήσεις εκφράζουν  την «κοινή γνώμη»  (μια κυρίαρχη λογική). 
  • Οι ταυτότητες (που αποτελούν ένα επίκεντρο στην επικοινωνία, που είναι ουσιαστικά η σχέση ανάμεσα στο «εγώ» και στον «άλλον») ορίζονται από αυτές τις συλλογικές αναπαραστάσεις (κυρίαρχες αντιλήψεις ή νοοτροπίες) που αποτυπώνονται στα media, ιδίως στην τηλεόραση που  καθιέρωσε τον σύγχρονο τηλεοπτικό πολιτισμό   (που οριοθετεί ακόμα και τα «νέα μέσα») ενώ  αποτέλεσε ένα αποφασιστικό «σταθμό» στην πορεία της εικονικότητας (και στη μετάβαση στον εικονικό πολιτισμό). Η τηλεόραση δηλαδή, υπήρξε ένα μέσο που καθόρισε την εποχή του όντας ο κατ’ εξοχήν εκφραστής  της λεγόμενης «κοινωνίας του θεάματος». Αυτός ο κυρίαρχος «τηλεοπτικός πολιτισμός» οδήγησε στη νοοτροπία της κυριαρχίας της παράστασης και της σημασίας της εικονικότητας (ένα βασικό δείγμα είναι η έλευση σε καθημερινό προσκήνιο της σκηνοθεσίας του εαυτού – που αποτελεί μια βασική καθημερινή «πρακτική» -π.χ. στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης άλλως “social media”). 
  • Το μάθημα εστιάζει στην ανάλυση κυρίαρχων μορφών  «ετερότητας» όπως προσδιορίζονται από τον σύγχρονο «κοινωνικό λόγο»  που χρησιμοποιείται στα media (και σχετίζεται με μορφές ετερότητας που προκύπτουν από την σύγχρονη καθημερινή πραγματικότητα:  οικονομική  μετανάστευση, εξάρτηση, ανεργία, ρευστότητα καταστάσεων και αξιών). 
  • Πρόκειται για ανάλυση του λόγου των μέσων  (έντυπων και ηλεκτρονικών) πάνω σε συναφή θέματα (με εκλεκτό πεδίο έρευνας τις  «αυθόρμητες» εκπομπές –εκείνες δηλαδή που δεν ελέγχονται  ιδιαίτερα, όπως είναι τα διάφορα «τηλεοπτικά περιοδικά» ή τα ιστολόγια- και που γι’ αυτόν τον λόγο αντανακλούν άμεσα την κυρίαρχη νοοτροπία). Δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη προσέγγιση της «αφήγησης» της ελληνικής πραγματικότητας (και της σύγχρονης ελληνικής ταυτότητας) μέσα από την ανάλυση «περιεχομένου» του σχετικού κοινωνικού λόγου όπως διοχετεύεται από τα διάφορα μέσα, γύρω από   θέματα που είναι συναφή με τον προσδιορισμό και τη σχέση  ταυτότητας-ετερότητας. 

Βιβλιογραφία:


  • Κωνσταντοπούλου Χρ. (επιμέλεια και εισαγωγή) Εμείς και οι Άλλοι, Αναφορά στις Τάσεις και τα Σύμβολα, Gutenberg, Αθήνα 2000.
  • Κωνσταντοπούλου Χρ. Τηλεόραση, ένα εικονικό καφενείο, Παπαζήσης, Αθήνα 2012.
  • Κωνσταντοπούλου Χρ. (επιμέλεια και κείμενα) Κοινωνικές Αναπαραστάσεις, Επικοινωνιακά Μέσα και Εξουσία, Παπαζήσης, Αθήνα 2014.
  • Παπαρίζος Αν. (επιμέλεια σειράς, κείμενα) Θεός, εξουσία και θρησκευτική συνείδηση, Παπαζήσης, Αθήνα 2011.
  • Παπαρίζος Αν. (επιμέλεια σειράς, κείμενα) Η ελευθερία ενώπιον του θανάτου, Παπαζήσης, Αθήνα 2011.
  • Παπαρίζος Αν. Η κοινωνία των αμαρτωλών, Παπαζήσης, Αθήνα 2014.

 

Συνημμένα