σε δοκιμαστική λειτουργία

Κατηγορία: Προπτυχιακά
Εξάμηνο: Ζ
Τομέας: Τομέας Νεοελληνικής Κοινωνίας
Κατηγορία: Μάθημα
Χαρ.: Υπ./Ε.
Διδακτικές Μονάδες: 3
Διδάσκων: Κήπας Μιλτιάδης


Σκοπός και αντικείμενο


  • Σκοπός του μαθήματος της Κοινωνιολογίας της Ανάπτυξης είναι η κατανόηση των αιτιών της χρόνιας υστέρησης των αναπτυξιακών επιδόσεων των υπανάπτυκτων περιφερειακών κρατών, σε σχέση με τις αναπτυγμένες χώρες του «κέντρου», ο προσδιορισμός και η αναζήτηση των αιτιών της εξέλιξης, των οικονομικών και κοινωνικών αποκλίσεων καθώς επίσης και η περιγραφή και αξιολόγηση των κατά περίπτωση προτάσεων και διαδικασιών αντιμετώπισης των οικονομικών και αναπτυξιακών αδιεξόδων των περιφερειακών υπανάπτυκτων κρατών.
  • Για την κατανόηση των αιτιών και των παραγόντων (συντελεστών) της ανάπτυξης και της υπανάπτυξης  αναλύεται ο ρόλος του κράτους και της αγοράς, της τεχνολογίας με έμφαση στο απόθεμα τεχνολογικής γνώσης καθώς και η σημασία της πολιτιστικής παράδοσης των χωρών ως συστατικού στοιχείου της διαδικασίας ανάπτυξης ενώ προσεγγίζονται και αξιολογούνται οι δομές εξάρτησης μεταξύ των ανεπτυγμένων και των περιφερειακών κρατών και περιοχών.
  • Στις κύριες ενότητες του μαθήματος που ακολουθούν αναπτύσσονται οι θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις κατά τον 19ο και 20ο αιώνα στο πλαίσιο των μεγάλων θεωρητικών ρευμάτων για τα οικονομικά της ανάπτυξης και της υπανάπτυξης. Η επισκόπηση των θεωρητικών προσεγγίσεων ολοκληρώνεται με την ανάλυση της κρίσης των θεωριών υπανάπτυξης, την εμφατική ανάδειξη των θεωρητικών αδιεξόδων καθώς και των προβληματισμών που αναπτύχθηκαν στην επιστημονική κοινότητα από τη δεκαετία του ’80 και εξής.

Ενότητες διδασκαλιών


Ενότητα 1η: Το αντικείμενο του μαθήματος, οι έννοιες, οι αντιλήψεις και οι διαστάσεις της ανάπτυξης και της υπανάπτυξης.

1. Εισαγωγή
Το αντικείμενο της Κοινωνιολογίας της Ανάπτυξης. Οι έννοιες ανάπτυξης και υπανάπτυξης, τα κριτήρια και οι παράγοντες που καθορίζουν τις επιδόσεις του οικονομικοκοινωνικού συστήματος.

2. Αντιλήψεις και διαστάσεις της ανάπτυξης και της υπανάπτυξης:
Οικονομική μεγέθυνση – αύξηση της ευημερίας και ανθρώπινη ανάπτυξη- εκσυγχρονισμός – εξάλειψη της εξάρτησης – διαλεκτικός μετασχηματισμός – δημιουργία ικανοτήτων και ανάπτυξη από το λαό- βιώσιμη ανάπτυξη – ανάπτυξη και ασφάλεια- η ανάπτυξη ως ιστορία.

Ενότητα 2η: Εξωγενείς και ενδογενείς παράγοντες της ανάπτυξης και της υπανάπτυξης, δομές και επιδόσεις του οικονομικο-κοινωνικού συστήματος.


1. Εξωγενείς και ενδογενείς παράγοντες της ανάπτυξης και της υπανάπτυξης.

2. Η παγκόσμια αλληλεξάρτηση, οι μεταβολές στο γεωπολιτικό και οικονομικό σύστημα, ο διεθνής καταμερισμός εργασίας και κεφαλαίου και το διεθνές εμπόριο.

3. Οι δομές και οι επιδόσεις του συστήματος:
Οι πολιτικοί και οικονομικοί θεσμοί, η τεχνολογία, τα δημογραφικά δεδομένα και η ιδεολογία μιας κοινωνίας. Μέγεθος και δομή της παραγωγής, κατανομή κόστους οφέλους, ανταγωνιστικότητα, διανομή εισοδήματος των ανεπτυγμένων και των υπανάπτυκτων καρτών-περιοχών.

Ενότητα 3η: Τα μεγάλα θεωρητικά ρεύματα στα οικονομικά της ανάπτυξης και της υπανάπτυξης.

Ενότητα 4η: Θεωρητικές προσεγγίσεις της ανάπτυξης και της υπανάπτυξης


1. Θεωρίες μεγέθυνσης και εκσυγχρονισμού.

2. Δομιστικές θεωρίες και βιομηχανική ανάπτυξη (Furtendo, Sunkel, Prebish, Singer, Salazar, Xirinachs).

3,4,5. Νεομαρξιστικές Θεωρίες περί υπανάπτυξης και εξάρτησης ( Baran, Frank, Amin, A. Εμμανουήλ, Cardoso, Senghass, Menzel, Wallerstein, Warren).

6. Τρόποι παραγωγής και κοινωνικές τάξεις

7. Ο διεθνής καταμερισμός εργασίας και οι πολυεθνικές επιχειρήσεις

Ενότητα 5η: Περιβάλλον και ανάπτυξη.

1. Περιβάλλον και ανάπτυξη. Τεχνολογικές καινοτομίες και πράσινη ανάπτυξη. Βιώσιμη ανάπτυξη – διαχείριση φυσικών πόρων.

Ενότητα 6η: Η κρίση της Κοινωνιολογίας της Ανάπτυξης.
 


 

 

Συνημμένα