σε δοκιμαστική λειτουργία

Κατηγορία: Προπτυχιακά
Εξάμηνο: Ε
Τομέας: Τομέας Νεοελληνικής Κοινωνίας
Κατηγορία: Μάθημα
Χαρ.: Υπ./Ε.
Διδακτικές Μονάδες: 3
Διδάσκων: Κήπας Μιλτιάδης


Σκοπός



Σκοπός του μαθήματος είναι η κατανόηση των μεγάλων κοινωνικοοικονομικών αλλαγών (μετασχηματισμών) που προκάλεσε στις κοινωνίες όλου του κόσμου η πολυδιάστατη ανάπτυξη του καπιταλισμού «οικονομική, πολιτική, ιδεολογική, εθνική και ταυτόχρονα πολυεθνική – παγκόσμια, φιλελεύθερη αλλά και καταπιεστική, καταστροφική και δημιουργική».
 


Αντικείμενο


Α. Η περιγραφή και ανάλυση των χαρακτηριστικών των βασικών παραμέτρων και συντελεστών των κοινωνικοοικονομικών και πολιτιστικών μετασχηματισμών, καθώς επίσης και η διαχρονική αξιολόγηση του ρόλου και τις συμβολής των, στην εξέλιξη των συντελεσθεισών μεταβολών, ειδικότερα δε στη διαμόρφωση και λειτουργία των μηχανισμών διεύρυνσης των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων καθώς και της εντεινόμενης ανισοκατανομής του παγκόσμιου πλούτου στην διάρκεια των περιόδων μετάβασης στη βιομηχανική και στη σύγχρονη μεταβιομηχανική εποχή της παγκοσμιοποίησης και της κυριαρχίας των αγορών.
Συγκεκριμένα, η ανάδειξη και ερμηνεία του ρόλου και της συμβολής στους μεγάλους μετασχηματισμούς: του πλαισίου ρύθμισης, των χαρακτηριστικών της κατεύθυνσης και της έντασης της κρατικής παρέμβασης, της ανάπτυξης, της συγκέντρωσης, της δομής και της επιταχυνόμενης διεθνοποίησης της μεγάλης κλίμακας επιχείρησης, των ραγδαίων διαθρωτικών αλλαγών στο χώρο της εργασίας, καθώς επίσης των μεταβαλλόμενων τρόπων παραγωγής στα διαδοχικά στάδια του τεχνολογικού μετασχηματισμού και τέλος της παγκόσμιας περιβαλλοντικής αλλαγής που θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τις εξελίξεις και τις επιλογές των προτύπων ανάπτυξης.
 
Β. Η συγκριτική και ιστορική προσέγγιση, της εξέλιξης των θεσμών και του οικονομικού μετασχηματισμού, των εθνικών καπιταλισμών των Η.Π.Α της Ευρώπης και της Ιαπωνίας, στις βασικές περιόδους της καπιταλιστικής ανάπτυξης (1873-1914, 1914-1945, 1945-1978, 1978-2008) καθώς επίσης και η συνοπτική παρουσίαση της αντίστοιχης πορείας της ελληνικής περίπτωσης, με στόχο την εξαγωγή χρήσιμων ερμηνευτικών συμπερασμάτων, για τις σχετικές αποκλίσεις και διαφοροποιήσεις.
 

Ενότητες διδασκαλίας μαθημάτων


Μάθημα 1ο:   Εισαγωγή

α)  Παρουσίαση των βασικών αξόνων και ενοτήτων του μαθήματος – εισαγωγή στις βασικές έννοιες
β)   Συγκριτική ιστορική προσέγγιση της πορείας προς τον καπιταλισμό (16ος-18ος αιώνας) και η σημασία των τριών επαναστάσεων (αμερικανικής, γαλλικής και βιομηχανικής)
 
Μάθημα 2ο:   Η άνοδος του βιομηχανικού καπιταλισμού
 
α)  Το ιδεολογικό υπόβαθρο στις αρχές του 19ου αιώνα 
β)  Ο βρετανικός καπιταλισμός
γ)  Δομή των τάξεων και εδραίωση της κυριαρχίας των καπιταλιστών 
δ)  Η ανάλυση του καπιταλισμού στο Κεφάλαιο του Μάρξ
 
Μάθημα 3ο & 4ο:  Από την μεγάλη ύφεση στο Α παγκόσμιο πόλεμο (1873-1918)
 
α)  Η μεγάλη ύφεση 
β)  Το τέλος της βρετανικής ηγεμονίας 
γ)  Ανταγωνισμοί των ευρωπαϊκών κρατών και ιμπεριαλισμός
δ) Ο Α παγκόσμιος πόλεμος
 
Μάθημα 5ο & 6ο:  Η μεγάλη κρίση του 1929 και η νέα τάξη πραγμάτων (1918-1945)
 
α) Από τον Α παγκόσμιο πόλεμο στην κρίση της δεκαετίας του 20
β) Η νέα τάξη πραγμάτων
 
Μάθημα 7ο & 8ο:  Οι απαρχές του βιομηχανικού καπιταλισμού στην Ελλάδα
 
α) Η αργόσυρτη διαδικασία συγκρότησης του βιομηχανικού κεφαλαίου στο πρώτο μέρος του 20ου αιώνα.
β)  Ο οικονομικο-κοινωνικός μετασχηματισμός και η εργατική τάξη
γ)  Βιομηχανική πολιτική και ανάπτυξη
 
Μάθημα 9ο & 10ο:   Το μεγάλο άλμα του καπιταλισμού (1947-1978)
 
α)  Οι τρεις κόσμοι μετά το τέλος του Β παγκοσμίου πολέμου. Καπιταλιστικό μπλοκ, κολεκτιβιστικό μπλοκ και ο τρίτος κόσμος.
β)  Από την περίοδο της μεγάλης ευημερίας των δεκαετιών 50 και 60 στην κρίση της δεκαετίας του 70.
γ)  Η νέα μεταβολή του καπιταλισμού: πολυπολικότητα, νέο μοντέλο συσσώρευσης, ένα εθνικό-παγκόσμιο διαφοροποιημένο και ιεραρχημένο σύστημα.
 
Μάθημα 11ο & 12ο:  Από τον βιομηχανικό καπιταλισμό στο τεχνο-επιστημονικό καπιταλισμό 
 
α)  Η δομική κρίση του καπιταλιστικού συστήματος
β)  Φιλελευθερισμός και κυριαρχία των αγορών 
γ)  Παγκοσμιοποίηση και τρίτος κόσμος 
δ)  Το τέλος (;) του βιομηχανικού καπιταλισμού
ε)  Η μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση των αρχών του 21ου αιώνα

Μάθημα 13ο & 14ο:  Μεταπολεμική ανάπτυξη και κρίση του ελληνικού καπιταλισμού. Αποβιομηχάνιση, τεχνολογική καθυστέρηση, υποχώρηση της ανταγωνιστικότητας και η κρίση υπερχρέωσης.
 
α)  Από τη δυναμική μεταπολεμική ανάπτυξη στη βιομηχανική κρίση της δεκαετίας του 70, την προβληματική βιομηχανία της δεκαετίας του 80 και την αποβιομηχάνιση.
β)  Η κατάρρευση του μεταπολεμικού μοντέλου συσσώρευσης και οι μεταβολές στον τομέα της εργασίας.
γ) Τεχνολογική καθυστέρηση, υποχώρηση της ανταγωνιστικότητας, διεύρυνση των ελλειμμάτων και υπερχρέωση.
δ)   Αίτια και συνέπειες της κρίσης υπερχρέωσης.

 

 

Συνημμένα