σε δοκιμαστική λειτουργία

Κατηγορία: Προπτυχιακά
Εξάμηνο: Γ
Τομέας: Τομέας Εγκληματολογίας
Κατηγορία: Μάθημα
Χαρ.: Υπ./Ε.
Διδακτικές Μονάδες: 3
Διδάσκων: Λαμπροπούλου Ευσταθία


Περιεχόμενο


  • Ο κοινωνικός έλεγχος που ασκείται μέσω του ποινικού συστήματος. Αναλύεται η έννοια, το σύστημα και  φορείς του επίσημου κοινωνικού ελέγχου (δικαστήρια, αστυνομία, σωφρονιστικά καταστήματα) και εκτίθενται τα πορίσματα αφενός κλασικών ερευνών, και αφετέρου των σύγχρονων εμπειρικών ερευνών από την οπτική της κοινωνιολογίας των οργανώσεων (λήψη αποφάσεων, υποκουλτούρες κ.λπ.).
  • Ειδικότερα, παρουσιάζονται θεωρίες, μοντέλα και έρευνες για τον σχηματισμό της δικανικής κρίσης και το κοινωνικό προφίλ των δικαστικών λειτουργών, αναλύονται οι λειτουργίες της αστυνομίας και ο ρόλος των σωφρονιστικών καταστημάτων και των νέων ποινών (‘εναλλακτικών’ ή μη) στην πρόληψη του εγκλήματος.
  • Εξετάζονται επίσης, προληπτικές και κατασταλτικές μέθοδοι και στρατηγικές που έχουν αναπτυχθεί (ποινικοποιήσεις, ηλεκτρονική παρακολούθηση κ.λπ.) για την αντιμετώπιση της σύγχρονης εγκληματικής δράσης.

Στόχος


Η σύνδεση των επίσημων φορέων κοινωνικού ελέγχου με τη θεωρία των οργανώσεων


Άξονες


  • Οι φορείς του επίσημου κοινωνικού ελέγχου του εγκλήματος
  • Οι λειτουργίες των ΜΜΕ

Διδακτική του αντικειμένου


  • Επίσκεψη στα δικαστήρια (ποινικά, αστικά) και παρακολούθηση διεξαγωγής δικών (1 ανά εξάμηνο),
  • Προβολές διακεκριμένων ταινιών και ντοκιμαντέρ σχετικών με το μάθημα (1-2 ανά εξάμηνο).
  • Πραγματοποιούνται κυρίως ομαδικές εργασίες (ανάλογα με το θέμα και το ενδιαφέρον των φοιτητών/τριών).

Κλασσικά έργα αναφοράς


  • Elias , N. (1997). Η διαδικασία του πολιτισμού. Mία ιστορία της κοινωνικής συμπεριφοράς στη δύση, μτφρ.  Θ. Λουπασάκης, επιμ. Κ. Λιβιεράτος, 2η αναθ. έκδ., Αθήνα: Αλεξάνδρεια (Über den Prozeß der Zivilisation. Soziogenetische und psychogenetische Untersuchungen [Francke: Bern 1969], τόμοι 2, Frankfurt 1976).
  • Foucault M. (1989). Επίβλεψη και τιμωρία, μτφρ. Κ. Χατζηδήμου, Ι. Ράλλη, θεώρηση Ά. Σταύρου,  Αθήνα: Ράππα (Surveiller et punir. Naissance de la prison, Paris: Gallimard 1976).
  • Parsons, T. (1964). The Social System (1951), New York: The Free Press.

Σύγχρονες συνθέσεις


  • Luhmann, N. (1964/1995). Funktionen und Folgen formaler Organisation, 4η έκδ., Berlin: Duncker & Humblot.
  • Luhmann, N. (1995). Social Systems (Writing Science), μτφρ. J. Bednarz Jr., D. Baecker, Stanford, Calif.: Stanford Univ. Press (Soziale Systeme: Grundriß einer allgemeinen Theorie, Frankfurt a.M.: Suhrkamp, 1η έκδ. 1984).
  • Luhmann, N. (1999). Νομιμοποίηση μέσω διαδικασίας, μτφρ. Κ. Βαθιώτης, Αθήνα: Κριτική (Legitimation durch Verfahren, Neuwied am Rhein, Berlin: Luchterhand, 1969).

Βασικά αναγνώσματα (ΕΥΔΟΞΟΣ)


  • Ε. Λαμπροπούλου: Κοινωνικός έλεγχος του εγκλήματος, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα 1994.
  • Ε. Λαμπροπούλου: Η κατασκευή της κοινωνικής πραγματικότητας και τα ΜΜΕ. Η περίπτωση της βίας και της εγκληματικότητας, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 1997.

Επιστημονικές Εταιρείες


 

  • American Society of Criminology
  • Association francaise de criminologie
  • (The) British Society of Criminology
  • Ελληνική Εταιρεία Εγκληματολογίας
  • European Group for the Study of Deviance and Social Control
  • European Society of Criminology
  • Gesellschaft für interdisziplinäre und wissenschaftliche Kriminologie
  • International Penal and Penitentiary Foundation

Διάγραμμα Παραδόσεων


Θεματολογία: Οι φορείς του επίσημου κοινωνικού ελέγχου του εγκλήματος

  • Ενότητα 1η: Η Ποινική Δικαιοσύνη
    • Το κοινωνικό προφίλ των δικαστικών λειτουργών
  • Ενότητα 2η: Κοινωνιολογικά μοντέλα για τη διερεύνηση της δικαστικής συμπεριφοράς
    • Η εισαγγελική αρχή
  • Ενότητα 3η: Η Αστυνομία
    • Ιστορία του θεσμού
    • Κοινοτικές μορφές πρόληψης: Ελλάδα, Ευρώπη, ΗΠΑ
  • Ενότητα 4η: Οι λειτουργίες της αστυνομίας: Περιπολίες & εξιχνίαση των εγκλημάτων
  • Ενότητα 5η: Η προσωπικότητα του αστυνομικού και η αστυνομική υποκουλτούρα
    • Η αστυνομία ως οργάνωση κοινωνικού ελέγχου του εγκλήματος
  • Ενότητα 6η: Τα σωφρονιστικά καταστήματα
    • Η ιστορική εξέλιξη του θεσμού της φυλακής
  • Ενότητα 7η: Η φυλακή ως οργάνωση κοινωνικού ελέγχου του εγκλήματος
    • Το τυπικό σύστημα της φυλακής και το άτυπο σύστημα των κρατουμένων
    • Η εποχή του «Big House» και οι ερμηνείες για την κοινωνία των κρατουμένων
  • Ενότητα 8η: Το αναμορφωτικό ιδεώδες
    • Η σύγχρονη φυλακή
  • Το σύστημα των κρατουμένων στις ελληνικές φυλακές
  • Ενότητα 9η: Η φυλακή ως θεσμός κοινωνικού έλεγχου του εγκλήματος
  • Ενότητα 10η: Η προστασία των ατομικών δικαιωμάτων των κρατουμένων και ο θεσμός της φυλακής

Βιβλιογραφία για όλες τις ενότητες (βλ. επίσης  κλασικά έργα και  έργα σύνθεσης)


  • Becker, H.S. (2000). Οι περιθωριοποιημένοι. Μελέτες στην κοινωνιολογία της παρέκκλισης, μτφρ. Α. Κουτζόγλου & Β. Μπουρλιάσκος, Αθήνα: Νομική Βιβλιοθήκη 2000 (Outsiders. Studies in the Sociology of Deviance, New York: The Free Press 1963).
  • Becker, H.S. & Geer, B. (1960). «Latent Culture: A Note on the Theory of Latent Social Roles», American Sociological Quarterly 5: 304-313.
  • Elias, N. & Scotson, J. L. (1965). The established and the outsiders. A sociological enquiry into community, London: Cass (Etablierte und Aussenseiter, μτφρ. Μ. Schroeter, Frankfurt a.M.: Suhrkamp, 1990).
  • Luhmann, N. & Mayntz, R. (1973). Personal im öffentlichen Dienst. Eintritt und Karrieren, Baden-Baden: Nomos.
  • Maturana, H. & Varela, F. (1992). Το δέντρο της γνώσης: Οι βιολογικές ρίζες της ανθρώπινης νόησης, εισαγωγή στην ελληνική έκδοση Σ. Μανουσέλης, Αθήνα: Κάτοπτρο  (The Tree of Knowledge. The biological roots of human understanding [El árbol del conocimiento], μτφρ. R. Paolucci, Boston: Shambhala).
  • Mayntz, R. (1963/1977). Soziologie der Organisation, 9η έκδ., Reinbek bei Hamburg: Rowohlt.
  • Mayntz, R. (εκδ.) (1968). Bürokratische Organization, Köln, Berlin: Kiepenheuer & Witsch, 36-55.
  • Parsons, T. (1937/1967). The Structure of Social Action. A study in social theory with special reference to a group of recent European writers, 5η έκδ., New York κ.α.: The Free Press.
  • Parsons, T. (1954/1958). «A Sociologist Look at the Legal Profession», Essays in Sociological Theory, 2η έκδ. αναθ. Glencoe, Ill.: The Free Press, 370-385.
  • Parsons, T. (1956). «Suggestions for a Sociological Approach to the Theory of Organizations», American Sociological Quarterly 1: 63-85 (I), 225-239 (II).
  • Parsons, T. (1959). «General Theory in Sociology», Sociology Today, Merton, R.K., Broom, L. & Gottrell L, Jr. (εκδ.), 7η έκδ., New York: Basic Books, 3-38.
  • Parsons, T. (1960). Structure and Process in Modern Societies, New York: Free Press of Glencoe.
  • Parsons, T. (1962/1979). «The Law and Social Control», Law and Sociology. Exploratory essays, Evan, W. (εκδ.), New York: Free Press of Glencoe, 56-72.
  • Parsons, T. (1968). «Systems Analysis. Social Systems», International Encyclopedia of Social Sciences 15: 458-473.
  • Parsons, T. (1977). Social Systems and the Evolution of Action Theory, New York κ.α.: The Free Press.
  • Rusche, G. & Kirchheimer, O. (1974). Sozialstruktur und Strafvollzug, Frankfurt a.M 1974 (Punishment and Social Structure, New York κ.α.: Columbia Univ. Pr. 1939).
  • Sykes, G. & Messinger, S.L. (1960). «The Inmate Social System», Theoretical Studies in the Social Organization of the Prison, Cloward, R. κ.ά. (εκδ.), Social Science Research Council: New York (ανατύπωση, Millwood, NY: Kraus Repr. 1975), 5-19.
  • Μανιώτης, Δ.Ν. (1989). Η συμβολή των συστημάτων διορισμού και ελέγχου των δικαστικών λειτουργών στην κατοχύρωση της δικαστικής ανεξαρτησίας, Αθήνα, Κομοτηνή: Α.Ν. Σάκκουλας.

Επιστημονική συνεργασία


Αγγελή Στέλα, Υποψήφια Δδιάκτωρ του Τομέα Εγκληματολογίας


 

Συνημμένα