σε δοκιμαστική λειτουργία

Κατηγορία: Προπτυχιακά
Εξάμηνο: Δ
Τομέας: Τομέας Εγκληματολογίας
Κατηγορία: Μάθημα
Χαρ.: Υπ./Ε.
Διδακτικές Μονάδες: 3
Διδάσκων: Λαμπροπούλου Ευσταθία


Περιεχόμενο


  •  Η ιστορική εξέλιξη της έννοιας του κοινωνικού ελέγχου και το σύγχρονο  περιεχόμενό της.
  • Η προβληματική για τις διαδικασίες συλλογικής κοινωνικοποίησης (π.χ. διασκέδαση), οι άτυπες διαδικασίες κοινωνικού ελέγχου με έμφαση στον ρόλο των ΜΜΕ. 
  • Οι σύγχρονες συλλογικές μορφές αντίδρασης στο έγκλημα και την παραβατικότητα και η διαχείριση της ασφάλειας (αυθόρμητες, οργανωμένες κοινοτικές μορφές πρόληψης, αστυνόμευσης κ.λπ.).
  • ΜΜΕ, πληροφορία-είδηση-κατασκευή της πραγματικότητας, βία και εγκληματικότητα, σύγχρονες εξελίξεις.
  • Ο ποινικός έλεγχος του εγκλήματος (είδη πρόληψης), σύγχρονες μορφές εγκληματικής δράσης.

Στόχος


Η σύνδεση με τη σύγχρονη και  την ελληνική πραγματικότητα
 


Διδακτική αντικειμένου


  • Επίσκεψη στα δικαστήρια (ποινικά, αστικά) και παρακολούθηση διεξαγωγής δικών (1 ανά εξάμηνο),  
  • Προβολές διακεκριμένων ταινιών και ντοκιμαντέρ σχετικών με το μάθημα (1-2 ανά εξάμηνο).
  • Πραγματοποιούνται κυρίως ομαδικές εργασίες (ανάλογα με το θέμα και το ενδιαφέρον των φοιτητών/τριών).

Άξονες


  • Κοινωνικός έλεγχος
  • Κοινωνικός έλεγχος του εγκλήματος
  • ΜΜΕ, κατασκευη της κοινωνικής πραγματικότητας

 


Κλασσικά έργα αναφοράς


  • Cohen, Α.Κ.  (1955). Delinquent Boys. The Culture of the Gang, Glencoe, Ill. κ.α.: Free Press.
  • Cooley, C.H. (1983). Human Nature and the Social Order (1902), New Brunswick, N.J.: Transaction Books.
  • Cooley, C.H. (1966). The Social Process, Carbondale κ.α.: Southern Illinois Univ. Press [New York: Scribner, 1918].
  • Durkheim, E.  (1930/2007). De la division du travail social, Presses Universitaires de France – PUF: Paris (The division of labor in society, εισαγωγή L.A. Coser, μτφρ. W.D. Halls, New York: Free Press, 1997).
  • Mead, G.H. (1925). «The Genesis of Self and Social Control», International Journal of Ethics 35: 252-289.
  • Μerton, R. «Anomie and Anomia and Social Interaction: Contexts of Deviant Behavior», στο: Anomie and Deviant Behavior, εκδ. από Clinard, M.B.,  New York: Free Pr. of Glencoe κ.ά., 1964: 213-242.
  • Parsons, T. (1964). The Social System (1951), New York: The Free Press.
  • Ross, E.  (1969). Social Control. A Survey of the Foundations of Order [New York: Macmillan, 1901], Cleveland, Ohio κ.α.: Press of Case Western Reserve Univ. (ανατύπ.).
  • Ross, E. (1896). «Social Control»., American Journal of Sociology 1: 513-535 (I), 753-770 (II).
  • Sykes, G. & Matza, D. (1957). «Techniques of Neutralization», American Sociological Review 22: 664-670.

Σύγχρονες συνθέσεις


  • Berger, Ρ. & Luckmann,Τ. (1966). The Social Construction of Reality. The Treatise in the Sociology of Knowledge, Garden City, NY: Doubleday.
  • Clark, A. & Gibbs, J. (1965). «Social Control. A Reformulation», Social Problems 12: 398-414.
  • Cohen, S. (1985). Visions of Social Control. Crime, Punishment and Classification, Cambridge: Polity Pr., 1985.

Βασικά αναγνώσματα (ΕΥΔΟΞΟΣ)


  • Ε. Λαμπροπούλου: Κοινωνικός έλεγχος του εγκλήματος, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα 1994
  • Ε. Λαμπροπούλου: Η κατασκευή της κοινωνικής πραγματικότητας και τα ΜΜΕ. Η περίπτωση της βίας και της εγκληματικότητας, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 1997.

Επιστημονικές Εταιρείες


  • American Society of Criminology
  • Association francaise de criminologie
  • (The) British Society of Criminology
  • Ελληνική Εταιρεία Εγκληματολογίας
  • European Group for the Study of Deviance and Social Control
  • European Society of Criminology
  • Gesellschaft für interdisziplinäre wissenschaftliche Kriminologie

Διάγραμμα Παραδόσεων


  • Ενότητα 1η: Η ιστορική διαδρομή της έννοιας του «κοινωνικού ελέγχου»
  • Ενότητα 2η:  Η διάδοση της έννοιας του κοινωνικού ελέγχου και η συμβατική συμπεριφορά
    •     Σύγχρονες προσεγγίσεις
  • Ενότητα 3η: Δίκαιο και κοινωνικός έλεγχος
    • Οι κοινωνικοί κανόνες και οι δικαιικοί κανόνες
    • Το δίκαιο ως ειδική μορφή κοινωνικών κανόνων       
    • Το δίκαιο ως μέσον σταθεροποίησης των κοινωνικών προσδοκιών
  • Ενότητα 4η: Το δίκαιο ως μέσον ελέγχου της κοινωνίας
    • Οι κυρώσεις και κοινωνικός έλεγχος
  • Ενότητα 5η: Η σύγχρονη εγκληματολογική προβληματική για τον κοινωνικό έλεγχο
    • Ο κοινωνικός έλεγχος του εγκλήματος και της αποκλίνουσας συμπεριφοράς
    • «Ενεργός» κοινωνικός έλεγχος
  • Ενότητα 6η: «Αντιδρασιακός» κοινωνικός έλεγχος: άτυπος (ανεπίσημος) και τυπικός (επίσημος) κοινωνικός έλεγχος του εγκλήματος και της αποκλίνουσας συμπεριφοράς  
  • Ενότητα 7η:   Ορισμένοι παράγοντες κοινωνικοποίησης και η ερμηνεία της αποκλίνουσας συμπεριφοράς (ανεπίσημος-εσωτερικός κοινωνικός έλεγχος)
  • Ενότητα 8η:  Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης
  • Ενότητα 9η: Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης
  • Ενότητα 10η: Μορφές του ανεπίσημου (εξωτερικού) κοινωνικού ελέγχου του εγκλήματος
  • Ενότητα 11η , 12η: Θεωρίες του κοινωνικού ελέγχου του εγκλήματος
  • Ενότητα 13η : Κοινωνική - αντεγκληματική πολιτική και οι θεωρίες του κοινωνικού ελέγχου του εγκλήματος
  • Ενότητα 14η: Ο ποινικός έλεγχος του εγκλήματος (επίσημος-εξωτερικός κοινωνικός έλεγχος)
    • Η Γενική πρόληψη
  • Ενότητα 14η : Η Ειδική πρόληψη
  • Ενότητα 15η: Ο κοινωνικός έλεγχος ενώπιον των συγχρόνων εξελίξεων του ποινικού δικαίου

Βιβλιογραφία για όλες τις ενότητες  (βλ. επίσης  κλασικά έργα και  έργα σύνθεσης)


  • Foucault M. (1989). Επίβλεψη και τιμωρία, μτφρ. Κ. Χατζηδήμου, Ι. Ράλλη, θεώρηση Ά. Σταύρου,  Αθήνα: Ράππα (Surveiller et punir. Naissance de la prison, Paris: Gallimard 1976).
  • Habermas, J. (1981). Theorie des kommunikativen Handelns, τόμοι 2, Frankfurt a.M.: Suhrkamp (The theory of communicative action, Polity Press: Cambridge 1989).
  • Luhmann, N.  (1987). Rechtssoziologie, 3η έκδ., Opladen: Westdeutscher Verlag.
  • Luhmann, N. (1981). «Die Funktion des Rechts: Erwartungssicherung oder Verhaltenssteuerung». Ausdifferenzierung des Rechts. Beiträge zur Rechtssoziologie und Rechtsstheorie, Frankfurt a.M.: Suhrkamp, 73-92.
  • Luhmann, N. (2003). Η πραγματικότητα των μέσων μαζικής επικοινωνίας, μτφρ. Π. Ζέρη, επιμ. Δ. Καββαθάς, Αθήνα: Μεταίχμιο (Die Realität der Massenmedien, Opladen: Westdeutscher Verlag 1996).
  • Popitz, H. (1980). Die normative Konstruktion von Gesellschaft, Tübingen: Mohr.
  • Popitz, H. (1968). Über die Präventivwirkung des Nicht-Wissens, Tübingen: Mohr.
  • Βρύζας, Κ. (1986). «Ο εντυπωσιασμός στα μέσα μαζικής ενημέρωσης», Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών 61: 97-123.
  • Γρομιτσάρης, Α. (1990). «Η λειτουργία του δικαιϊκού συστήματος ως χώρος της σύμπτωσης των τριών γενικεύσεων», Αισυμνήτης. Χρονικά της Κοινωνιολογίας του Δικαίου 3: 89-113.
  • Ρήγος, Γ. (1992_. «Το τεκμήριο της αθωότητας. Η μεταχείριση από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης των δραστών, πραγματικών ή υποτι­θεμένων εγκληματικών πράξεων: τι σημαίνει ότι "κάθε άνθρωπος μέχρι την αμετάκλητη καταδίκη του για ορισμένο έγκλημα θεωρείται αθώος"», Ποινικά Χρονικά 42: 625-636.

Επιστημονική συνεργασία


  • Αγγελή Στέλλα, Υποψήφια Διδάκτωρ του Τομέα Εγκληματολογίας

 

 

Συνημμένα