σε δοκιμαστική λειτουργία

Κατηγορία: Προπτυχιακά
Εξάμηνο: ΣΤ
Τομέας: Τομέας Εγκληματολογίας
Κατηγορία: Μάθημα
Χαρ.: Υπ./Ε.
Διδακτικές Μονάδες: 3
Διδάσκων: Λαμπροπούλου Ευσταθία

 


Περιεχόμενο



Η ανάλυση του ποινικού δικαίου και των θεσμών του από την οπτική της σύγχρονης Εγκληματολογίας. Οι παραδόσεις αναφέρονται

 

  1. Στις προϋποθέσεις και οι δυνατότητες πρόσβασης των θυμάτων και των άμεσα ενδιαφερομένων στον μηχανισμό απονομής δικαιοσύνης. Ειδικότερα, προσδιορίζονται τα εμπόδια προσφυγής των πολιτών στη δικαιοσύνη και εκτίθενται οι έρευνες για τις (επιλεκτικές) πρακτικές του μηχανισμού δίωξης του εγκλήματος. Παράλληλα, παρουσιάζονται έρευνες για τον σκοτεινό αριθμό της εγκληματικότητας.
  2. Στις λανθάνουσες λειτουργίες των ποινικών νόμων, τα ανεπιθύμητα αποτελέσματα, τις παρενέργειες, έμμεσες επιδράσεις των νόμων και  την αποτελεσματικότητα του ποινικού δικαίου και των θεσμών του στον έλεγχο του εγκλήματος.
  3. Στη γνώση του κοινωνικού συνόλου για τους ποινικούς νόμους, τις στάσεις και τις απόψεις του γι’ αυτούς.
  4. Στις εναλλακτικές μορφές απονομής δικαιοσύνης.

Στόχος


  • Η γενίκευση  αποσπασματικών εγκληματολογικών προσεγγίσεων για το (ποινικό) δίκαιο, τους θεσμούς και τους φορείς του με τη βοήθεια της κοινωνιολογίας του δικαίου με έμφαση στις έρευνες.

Διδακτική αντικειμένου


  • Επίσκεψη στα δικαστήρια (ποινικά, αστικά) και παρακολούθηση διεξαγωγής δικών (1 ανά εξάμηνο),
  • Προβολές διακεκριμένων ταινιών και ντοκιμαντέρ σχετικών με το μάθημα (1-2 ανά εξάμηνο).
  • Πραγματοποιούνται κυρίως ομαδικές εργασίες (ανάλογα με το θέμα και το ενδιαφέρον των φοιτητών/τριών).
     

Άξονες


  1. Η λειτουργία των θεσμών του ποινικού δικαίου (αστυνομία, εισαγγελία, δικαιοσύνη)
  2. Η αποτυποποίηση  αφενός, και η ιδιωτικοποίηση αφετέρου του επίσημου κοινωνικού ελέγχου του εγκλήματος

Κλασσικά έργα αναφοράς


  • Geiger, T.  (1987). Vorstudien zu einer Soziologie des Rechts (1947, Aarhus : Universitetsforlaget), 4η έκδ., Rehbinder, Μ. (επιμ.-έκδ.), Berlin: Duncker & Humblot.  
  • Nοll, P. (1982). «Die Berücksichtigung der Effektivität der Gesetze bei Ihrer Schaffung», Methodik der Gesetzgebung. Legistische Richtlinien in Theorie und Praxis, Öhlinger, T. (Gesamtredaktion), Wien, New York: Springer.
  • Schur, E. (1973). Radical non-intervention: Rethinking the delinquency problem, Englewood Cliffs, N.J.: Prentice Hall.
     

Σύγχρονες συνθέσεις


  • Ashworth, A. (2010). Sentencing and Criminal Justice, 5η έκδ., Cambridge: Cambridge University Press.
  • Miethe, T.D. & Lu, H. (2005). Punishment. A Comparative historical perspective, Cambridge κ.α.: Cambridge University Press.
  • Thibaut, J. & Walker, L. (1975). Procedural justice: A psychological analysis, Hillsdale, N.J.: Erlbaum.

Βασικά αναγνώσματα (ΕΥΔΟΞΟΣ)


  • Λαμπροπούλου, E. (1999). Κοινωνιολογία Ποινικού Δικαίου και των θεσμών της Ποινικής Δικαιοσύνης, Αθήνα:  Ελληνικά Γράμματα.
  • Λαμπροπούλου, E. (2001). Εσωτερική ασφάλεια και κοινωνία του ελέγχου, Αθήνα: Κριτική.

Επιστημονικές Εταιρείες


Εκτός από τις γνωστές εταιρείες εγκληματολογίας, ειδικά για θέματα σχετικά με το μάθημα βλ. και

  • Canadian Law and Society Association
  • International Penal and Penitentiary Foundation
  • International Sociological Association\'s (ISA)
  • The International Society for the Reform of Criminal Law
  • (The) Law and Society Association (ΗΠΑ)
  • Socio-Legal Studies Association (ΜΒ)

Διάγραμμα Παραδόσεων


Ενότητα 1η: (συνέχεια) Πρόσβαση στο δίκαιο και τη δικαιοσύνη

  • Εμπόδια και κωλύματα πρόσβασης στο δίκαιο και τη δικαιοσύνη

Ενότητα 2η: Προθυμία πολιτών για την υποβολή μηνύσεων
Ενότητα 3η: Η επιλεκτικότητα της ποινικής δίωξης

  • Ο έρευνες για τον σκοτεινό αριθμό της εγκληματικότητας

Ενότητα 4η: Δίωξη και καταδίκη

  • Τα θύματα

Ενότητα 5η: Η αστυνομία
Ενότητα 6η : Η εισαγγελική αρχή
Ενότητα 7η: Τα ποινικά δικαστήρια
Ενότητα 8η: Η αποτελεσματικότητα του ποινικού δικαίου και των θεσμών του

  • Ισχύς και λειτουργίες των νόμων
  • Ανεπιθύμητα αποτελέσματα και παρενέργειες των νόμων

Ενότητα 9η: Παράγοντες αποτελεσματικότητας των κανόνων δικαίου

  • Έλεγχος της αποτελεσματικότητας των ποινικών νόμων

Ενότητα 10η: Η γνώση για το δίκαιο και τους θεσμούς του
Ενότητα 11η: Οι στάσεις και οι απόψεις της κοινής γνώμης για το δίκαιο και τους θεσμούς του
Ενότητα 12η: Η κριτική στο ποινικό δίκαιο και η αποτυποποίηση του ποινικού δικαίου

  • Εξωδικαστικές μορφές επίλυσης των συγκρούσεων και εναλλακτικές δικαιϊκές διαδικασίες  

Βιβλιογραφία για όλες τις ενότητες  (βλ. επίσης  κλασικά έργα και  έργα σύνθεσης)


  • Αλεξιάδης, Σ. (1996). «Η συνδιαλλαγή θύματος-δράστη», Θυματολογία και όψεις θυματοποίησης, Αρτινοπούλου, Β. & Μαγγανάς, Α. (εκδ.), Αθήνα: Νομική Βιβλιοθήκη, 195-204.
  • Aνδρουλάκης, Ν. (2007). Θεμελιώδεις έννοιες της ποινικής δίκης, 3η έκδ., Αθήνα: Α.Ν. Σάκκουλας.
  • Blankenburg, E., Klausa, E. & Rottleuthner, H. (εκδ.) (1980). Alternative Rechtsformen und Alternativen zum Recht, Jahrbuch für Rechtssoziologie und Rechtstheorie 6, Opladen: Westdeutscher Verlag.
  • Blumstein, A., Cohen, J. & Nagin, D. (1978). Deterrence and incapacitation: Εstimating the effects of criminal sanctions on crime rates, Washington D.C.: National Academy of Sciences.
  • Grabosky, P.N. (1997). «Inside the pyramid: Towards a conceptual framework for the analysis of regulatory systems» (Discussion paper), International Journal of the Sociology of Law 25: 195–201.
  • Grasmick, H. & Bryjak, G. (1980). «The deterrent effect of perceived severity of punishment», Social Forces 59: 471-491.
  • Greenberg, D.F. & Kessler, R.C. (1982). «The Effects of Arrest on Crimes: A Multivariate Panel Analysis», Social Problems 60: 771-790.
  • Καρύδης, Β. (2010). ΄Οψεις κοινωνικού ελέγχου  στην Ελλάδα. Ηθικοί πανικοί , ποινική δικαιοσύνη, Αθήνα Κομοτηνή: Α.Ν. Σάκκουλας.
  • Kaupen, W., Volks, H. & Werle, R. (1970). Compendium of results of a representative survey among the German population on knowledge and opinion of law and legal institutions (KOL) summer 1970, Köln: Arbeitskreis für Rechtssoziologie an der Univ. Köln
  • Κουράκης, Ν. (εκδ. επιμ.) (1994). Αντεγκληματική Πολιτική. Εικοσιέξι μελέτες για τα θεωρητικά της ζητήματα και τις αστοχίες κατά την εφαρμογή της, Αθήνα, Κομοτηνή: Α.N. Σάκκουλας.
  • Kutchinski, B. (1973). «\'The legal consciousness\': Α survey of research on knowledge and opinion about law», Knowledge and Opinion about Law, Podgórecki, A. κ.ά. (εκδ.), London: Robertson, 101-138.  
  • LawNet S.A. & εκδόσεις Αντ.Ν. Σάκκουλα (2004). 1η Πανελλήνια Έρευνα Νομικών Διευθύνσεων και Δικηγορικών Εταιριών. Νομική Έρευνα (http://www.lawnet.gr/survey_thanks.asp).
  • Lejeune, A. (2001). «Les professionnels du droit comme acteurs du politique: revue critique de la littérature nord-américaine et enjeux pour  une importation en Europe continentale» (Lawyers as political actors: Critical review of North-American sociolegal studies and considerations regarding the importation of these works into continental Europe), Sociologie du travail  53 (2): 216-233.
  • Lipton, D., Martinson, R. & Wilks, J. (1976). The effectiveness of correctional treatment. A survey of treatment evaluation studies, New York, 2η έκδ., Washington, London: Praeger.
  • Luhmann, N. (1987). «Rechtsgefühl als Gemeinschaftsgefühl», Beiträge zur Rechtspsychologie, Jacob, R. & Rehbinder, M. (εκδ.), Berlin: Duncker & Humblot, 183-196.
  • Opp, K.-D. (1982). «Einige Bedingungen für die Befolgung  von Gesetzen», Seminar: Abweichendes Verhalten, I. Die selektiven Normen der Gesellschaft, Lüderssen, K. & Sack, F. (εκδ.), 2η έκδ., Frankfurt a.M.: Surhrkamp, 214-267.
  • Rehbinder, M. &  Schelsky, H. (εκδ.) (1972). Zur Effektivität des Rechts, Jahrbuch für Rechtssoziologie und Rechtstheorie 3, Düsseldorf: Bertelsmann.
  • Samuel, W. & Moulds, W. (1986). «The effect of crime severity on perceptions of fair punishment: A California case study», Journal of Criminal Law and Criminology 77: 931-948.
  • Sherman, L.W. (1986). «Policing communities: What works?», Communities and crime, Reiss, A.J.Jr. & Tonry, M., Chicago κ.α.: Univ. of Chicago Press, 343-386.
  • Σπινέλλη, Κ.Δ. (1997). «Η εναλλακτική ποινή της κοινωφελούς εργασίας στην Ελλάδα: Ένας θεσμός ανενεργός;» Εγκληματίες και θύματα στο κατώφλι του 21ου αιώνα: Αφιέρωμα στον Ηλία Δασκαλάκη, Δασκαλάκη, Η. κ.ά. (επιμ.), Αθήνα: ΕΚΚΕ, σελ.
  • Unger, R.M. (1985). Reporting crimes to the police. Washington D.C.: Bureau of Justice Statistics, Special Report.
  • Wheeler, S. κ.ά. (1968). «Agents of delinquency control. A comparative analysis», Controlling delinquents, Wheeler, S. (εκδ.), New York: Wiley.
  • Wilson, J.Q. & Boland, B. (1978). «The effect of police on crime», Law and Society Review 12: 367-390.

Επιστημονική συνεργασία


 

  • Αγγελή Στέλλα, Υποψήφια Διδάκτωρ του Τομέα Εγκληματολογίας

 

Συνημμένα