σε δοκιμαστική λειτουργία

Κατηγορία: Προπτυχιακά
Εξάμηνο: ΣΤ
Τομέας: Τομέας Κοινωνικής Μορφολογίας
Κατηγορία: Μάθημα
Χαρ.: Υπ./Ε.
Διδακτικές Μονάδες: 3
Διδάσκων: Πρόντζας Ευάγγελος


Περιεχόμενο


  • Η Κοινωνιολογία δεν έχει επιδείξει μέχρι σήμερα συστηματικό ενδιαφέρον και δύσκολα μπορεί να υποστηριχθεί ότι προτείνει ένα πλαίσιο για την κατανόηση και ανάλυση του χρήματος. Η «υπανάπτυξη της κοινωνιολογίας του χρήματος» αποτελεί μία έκφραση που συναντάμε συχνά σε πολλά σχόλια κοινωνιολόγων ενώ μετεωρίζεται η απάντηση στο ερώτημα από ποιους κοινωνικούς επιστήμονες μπορεί να αντιμετωπισθεί το ζήτημα, δεν είναι δε ασυνήθης η απορία ποιες οι δίοδοι διατύπωσης, επεξεργασίας και τεκμηρίωσης του πεδίου της κοινωνιολογίας του χρήματος κατ΄ αντιδιαστολή προς τις επεξεργασμένες αναλύσεις των οικονομολόγων.
  • Οι εξαιρέσεις στα ζητήματα αυτά δεν λείπουν, καθώς δείχνουν τα έργα των F. Simiand, M. Mauss, G. Simmel, M. Weber ή το ανολοκλήρωτο έργο του J. Schumpeter, Das Wesen des Geldes. Στις εξαιρέσεις αυτές προστίθεται το έργο νεότερων ιστορικών και κοινωνιολογικών αναλύσεων, όπως των A. Orléan, M. Aglietta, V. A. Zelizer.
  • Ενδιαφέρον είναι ότι κοινός τόπος προσέγγισης των περισσότερων είναι, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, η οικονομική ιστορία.  

 


Ερμηνευτική ανάλυση

 
  • Αφετηρία μας είναι η χρήση της έννοιας της «αυθεντίας» (auctoritas), όπως προκύπτει από τα έργα των Hobbes, Engels, Mosca, Weber και ενισχύθηκε από το έργο των M. Aglietta και A. Orlean. Τι χρήμα λειτουργεί στην εμπορική «τάξη» ως βίαιος μηχανισμός, υπό την έννοια που παρέχει η ανθρωπολογική σύλληψη του Girard στο εξιλαστήριο θύμα. Η μετάβαση από  πρωτόγονες σιωπηλές ανταλλαγές στις σύγχρονες και συγκεκριμένες μορφές τελετουργικής μετάβασης συμπλέκεται με την συνεχή μετάβαση από το αφερέγγυο στο φερέγγυο συναλλακτικό μέσο –και αντίστροφα- καθώς και με τη μετάβαση από το πιστωτικό στο νομισματικό credo. Η παλινδρόμηση αυτή ωθεί στην οργάνωση διαφορετικών κοινωνικών ιεραρχιών.       
 

Η διδακτική του αντικειμένου  

      
 
  • Η «οικονομική κοινωνιολογία του χρήματος» εδράζεται στη διεπιστημονική της αποστολή (χωρίς την παρανόηση ότι απορρίπτονται οι αυστηρές επιστημονικές πειθαρχείς), δηλαδή στη φιλοδοξία της να ενταχθεί το νόμισμα σε όλες τις αποφάσεις, οικονομικές και μη οικονομικές, απορρίπτοντας τον περιορισμό του νομίσματος στις περιφερειακές διαστάσεις της νομισματικής πραγματικότητας ώστε να εγκαταλειφθεί μόνον στην οικονομική θεωρία η απαιτητική εννοιολογική επεξεργασία. Η διδακτική επικεντρώνεται στην συγκέντρωση των οικονομικών και κοινωνιολογικών θεωριών ώστε να μειωθεί η αντιφατικότητα που εμφανίζεται ανάμεσα στα δύο πεδία μελέτης του χρήματος και επίσης ενισχύει την υπόθεση ότι ο ορισμός των προϊόντων, της εργασίας, της χρηματοδότησης και του νομίσματος δεν συνιστούν φυσικά δημιουργήματα αλλά πολύπλοκες θεσμικές κατασκευές από τις οποίες η οικονομική τάξη επιτρέπει να εξετάσουμε την κοινωνική τάξη. Μέσα σε αυτήν την παραγωγή πρέπει να αναζητήσουμε τις πιο σημαντικές παραμέτρους κοινωνικής συναρμογής της οικονομίας, σύμφωνα με την επισήμανση του A. Orléan.         
 

Άξονες  

 
  • Η ανάλυση καλύπτει ένα ευρύ φάσμα από την κλασική και σύγχρονη πολιτική, οικονομική και κοινωνιολογική ανάλυση. Ο πρώτος βασικός άξονας ανάλυσης είναι ο ρόλος και η σημασία του χρήματος στη γαλλική και γερμανική σχολή σκέψης για τη μελέτη του χρήματος. Ο δεύτερος άξονας αφορά τη σημασία της ιστορία του χρήματος, της εξέλιξης των αγορών και τα στάδια της παγκοσμιοποίησης στην κοινωνιολογία του χρήματος. Τέλος ένας ακόμη άξονας αφορά τη δυνατότητα ενίσχυσης της κοινωνιολογίας του χρήματος από την θέση του ελληνικού συναλλακτικού μέσου στην εξέλιξη της ελληνικής κοινωνίας και των διεθνοπολιτικών της σχέσεων.  
 

Κλασσικά έργα αναφοράς

 
  • Durkheim É., «Compte rendu de Philosophie des Geldes de Georg Simmel», L’Année Sociologique, 5/1900-1901, σσ. 140-145
  • Mann F. K. (διεύθ.), J. A. Schumpeter: Das Wesen des Geldes, Aus dem Nachlass herausgegeben und mit einer Einführung versehen von Fritz Karl Mann, Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen, 1970
  • Mauss M., «Les origines de la notion de monnaie» στο OEuvres. T. 2 : Représentations collectives et diversité des civilisations, Éditions de minuit, Παρίσι 1914, 1974, σσ. 106-112.
  • Mauss M., «Essai sur le don. Forme et raison de l’échange dans les sociétés archaïques» στο Sociologie et Anthropologie, Presses Universitaires de France, Παρίσι 11923-1924, 1983, σσ. 143-279
  • Menger K.,  «On the Origin of Money», Economic Journal, 2/1892, σσ. 233-255
  • Simmel G.,  Philosophie de l’argent, Paris: Presses Universitaires de France, 11900, 21987. 
  • Schumpeter J., Histoire de l’analyse économique, T.I : L’âge des fondateurs (Des origines à 1790), Gallimard, Παρίσι 11954, 1983. 
  • Simiand F., «La monnaie, réalité sociale», στο Simiand François, Critique sociologique de l’économie, Presses Universitaires de France, Παρίσι 1934, 2006, σσ.215-279.
 
Σύγχρονες συνθέσεις  
 
  • Aglietta M. Orlean A. (επιμ.), La monnaie souveraine, Odile Jacob, Παρίσι 1988.
  • Aglietta M. Orlean A., La monnaie entre violence et confiance, Odile Jacob, Παρίσι 2002.
  • Orléan Α., «La sociologie économique de la monnaie» στο F. Vatin, P. Steiner (διεύθ.) Traité de sociologie économique (υπό έκδοση)
  • Gillard L., Rosier M., «Le traitement de la monnaie», στο Gillard L., Rosier M. (επιμ.), François Simiand (1873-1935). Sociologie-Histoire-Économie, Éditions des archives contemporaines, Amsterdam, 1996, σσ. 201-212.
  • Orlean A., «Crise de la souveraineté et crise de la monnaie : l’hyperinflation allemande des années 1920», στο Theret Bruno (επιμ.), La monnaie dévoilée par ses crises. Vol. II : Crises monétaires en Russie et en Allemagne au XXe siècle, Paris: Éditions de l’EHESS, Παρίσι 2008, σσ. 187-219 
  • Poggi, G., Money and the modern mind. Georg Simmel’s philosophie of money, University of California Press, 1993.
  • Zelizer V., La signification sociale de l’argent, Paris: Seuil, 1994, 2005.
 
Βασικά αναγνώσματα
 
  • Ασδραχάς Σ., «Το χρήμα της υπαίθρου», Ιστορικά απεικάσματα, Θεμέλιο, Αθήνα 1995.
  • Ασδραχάς Σ., «Οικονομία και νοοτροπίες: η μαρτυρία του Χρονικού των Σερρών, του Νεκτάριου Τέρπου και του Αργύρη Φιλιππίδη», στο Οικονομία και νοοτροπίες, Ερμής, Αθήνα 1988, σσ. 167-210.  
  • Ασδραχάς Σ. et alii, Ελληνική Οικονομική Ιστορία, ΠΙΟΠ, Αθήνα 2003. τ. 1. 
  • De Blic D., J. Lazarus, Η Κοινωνιολογία του χρήματος, Πολύτροπον, Αθήνα 2008. 
  • Viderman S., Περί χρήματος στην ψυχανάλυση και πέρα απ’ αυτήν, Ολκός, Αθήνα 1995. 
  • Δεμαθάς Ζ., Καλαφάτης Θ., Σακελαρόπουλος Θ., Νομισματικές κρίσεις και η κρατική διαχείρισή τους στην Ελλάδα, 1880-1930, Θεμέλιο, Αθήνα 1991.
  • Galbraith J. K., Το χρήμα, Παπαζήσης, Αθήνα 1976.
  • Harsch, W., «Το χρήμα στις θεωρίες του Marx και του Freud» Δευκαλίων 11/2 (1993)
  • Κοκκινάκης Ι., Νόμισμα και πολιτική στην Ελλάδα, 1830-1910, ΕΕΤ / Αλεξάνδρεια, Αθήνα 1999.  
  • Polanyi C., Ο Polanyi K., Ο μεγάλος μετασχηματισμός, Αθήνα
  • Πρόντζας Ε., Η αυθεντία του νομίσματος στη νεοελληνική κοινωνία, ΕΜΝΕ, Αθήνα 1995. 
  • Πρόντζας Ε., Παραδόσεις Οικονομικής Κοινωνιολογίας, ΙΙΙ, mimeo (2009).
 
Νομισματικές ποσοτικές αναλύσεις 
 
  • Monetary time series of Southeastern Europe from the 1870s to 1914, Working Paper, Bank of Greece, Φεβρ. 2009.
  • Lazaretou S., «The drachma, foreign creditors, and the international monetary system: tale of a currency during the 19th and the early 20th centuries», Exploration of Economic History 42 (2005), σσ. 202-236. 
  
Μακροχρόνιες αναλύσεις του χρήματος
 
  • Boyer – Xambeu M.-T., Deleplace G., Gillard L., Monnaie metallique et monnaie bancaire, Cahiers d’ Economie Politique 19, L’ Harmattan, Παρίσι 1990.  
  • Braudel F., Υλικός πολιτισμός, οικονομία και καπιταλισμός, Τ. ΙΙ, Τα παιχνίδια της συναλλαγής, ΑΤΕ, Αθήνα 1998  
  • Fergusom N., The ascent of money. The financial history of the World, The Penguin Press, Νέα Υόρκη 2008.   
  • Friedman M., A. J. Scwartz, A monetary history of the United states, 1867-1960, Πρίνστον 1963.
  • Parks Tim, Medici money. Banking, metaphysics and art in Fifteenth – century Florence, Profile Books, Λονδίνο 2006.
  • Vilar P., Or et monnaie dans l’histoire, 1450-1920, Falmmarion, Παρίσι 1974. 
  • Williams J. (επιμ.), Το χρήμα, Ποταμός, Αθήνα 1997.  

Διάγραμμα Παραδόσεων

 
Ενότητα 1η:  Περιεχόμενο της Οικονομικής Κοινωνιολογίας του Χρήματος 
 
  • Η φύση και οι λειτουργίες του χρήματος.~ Θεσμική προσέγγιση έναντι της εργαλειακής ανάλυσης. ~ Η εξουσία του χρήματος στο έργο του M. Mauss. ~ Η εγχρήματη φερεγγυότητα της εξουσίας στο έργο των F. Simiand και G. Simmel. ~ Η αξία του νομίσματος κατά A. Aftalion. ~ Το νόμισμα στο έργο των M. Aglietta και A. Orlean.   
 
Βιβλιογραφία
 
  • Aftalion A., Monnaie, prix et change. Expériences récentes et théorie, Sirey, Παρίσι 1940
  • Aglietta M., Orlean A. (επιμ.), La monnaie souveraine, Odile Jacob, Παρίσι 1998.
  • Aglietta M., Orlean A., La monnaie entre violence et confiance, Odile Jacob, Παρίσι 2002
  • Mauss M., «Les origines de la notion de monnaie» στο OEuvres. T. 2 : Représentations collectives et diversité des civilisations, Éditions de minuit, Παρίσι 1974, σσ. 106-112
  • Mauss M., «Essai sur le don. Forme et raison de l’échange dans les sociétés archaïques», Sociologie et Anthropologie, Presses Universitaires de France, Παρίσι 1983, σσ. 143-279
  • Orlean A.,  «L’économie des conventions : définitions et résultats», στο Orlean A(επιμ.), Analyse économique des conventions, Presses Universitaires de France, Παρίσι 1998, σσ. 9-48
  • Orlean A., «La sociologie économique et la question de l’unité des sciences sociales», L’Année Sociologique, 55(2), σσ. 279-306
  • Orléan Α., «La sociologie économique de la monnaie» στο Vatin F.et Philippe Steiner Traité de sociologie économique, Sous la direction de, Presses Universitaires de France – 2008
 
Ενότητα 2η:  Η κοινωνιολογία του χρήματος στον J. Schumpeter 
 
  • Η αιρετική σκέψη και ανάλυση του J. Schumpeter. ~ Η κοινωνιολογική σκιαγράφηση της ιστορίας της νομισματικής θεωρίας.~ Ο εγκχρήματος υπολογισμός στην καπιταλιστική και σοσιαλιστική οικονομία. ~ Τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις, φορείς της κοινωνικής λογιστικής. ~ Εμπορικές και Κεντρικές Τράπεζες: ο κοινωνικός τους έλεγχος. ~ Η δημιουργία του χρήματος από τις τράπεζες. ~ Η κοινωνική λογιστική.  
 
Βιβλιογραφία
 
  • Schumpeter J., Das Wesen und der Hauptinhalt der theoretischen Nationalökonomie -, Leipzig 1908, σσ. 276-297 (Κεφ.. 4 : Grundlagen der Geldtheorie)
  • Schumpeter J., Theorie der wirtschaftlichen Entwicklung, Leipzig 11912, München-Leipzig, 21926), σ. 70 κ.έ, σ. 201 κ.έ. (γαλ. μετφ.  L \'évolution économique, από J.J. Anstett, Παρίσι 1935)
  • Schumpeter J., «Das Sozialprodukt und die Rechenpfennige. Glossen und Beiträge zur Geldtheorie», Archiv für Sozialwissenschaft und Sozialpolitik, 44/1917, σσ. 627-715. 
  • Schumpeter J., «Kredikontrolle», Archiv für Sozialwirtschaft 54/1925, σσ.289-328. 
  • Schumpeter J., «Die goldene Bremse an der Kreditmaschine», Die Kreditwirtschaft 1/1927, σσ. 80-106.
  • Schumpeter J., Das Wesen des Geldes: Vandenhoeck et Ruprecht, Göttingen 1970 (σύμφωνα με χειρόγραφο που άφησε ο Schumpeter και με πρόλογο του Fritz Karl Mann).
 
Ενότητα 3η:  Νομισματική παράδοση και πολιτισμική αντίδραση στο χρήμα 
 
  • Η εξέλιξη του χρήματος: σκοπός, τεχνικές, πολιτισμικός ρόλος. ~ Οι κυριότερες νομισματικές παραδόσεις: από τη Μεσοποταμία και την Αίγυπτο στην ευρωπαϊκή παράδοση του ελληνικού και ρωμαϊκού πολιτισμού. ~ Οι πολιτισμικές αντιδράσεις: Ισλάμ, Ινδία, Κίνα, Αφρική, Ειρηνικός. ~ Νομισματοκοπία και Πόλις. ~ Χρήμα και Πίστωση. ~ Η τέχνη του νομίσματος, έκφραση της αυθεντίας του. 
Βιβλιογραφία:
 
  • Williams Ξ., Χρήμα, Ποταμός, Αθήνα 1997. 
  • Finley, M. I., The ancient economy, Λονδίνο 1973.
  • Andreau, J., Ka vie financière dans le monde romaine: les métiers de manieurs d’argent, R;vmh 1987.
  • Ducan - Jones, R. P., Money and Government in the Roman Empire, Κέιμπριτζ 1994.
 
Ενότητα 4η: Ηθική αποδοχή ή απόρριψη του χρήματος  
 
  • Σχέση του χρήματος με τις αξίες ή με το αξιολογικό σύστημα.~ Το χρήμα στα ιερά κείμενα των θρησκειών. ~ Τόκος και τραπεζικές εργασίες. ~ Το κέρδος της επιχείρησης. ~  Η νομιμοποίηση του χρήματος.          
 
Βιβλιογραφία:
  • Weber M., Η προτεσταντική ηθική και το πνεύμα του καπιταλισμού, Gutenberg, Αθήνα
  • Dauphin – Meunier, A., La doctrine economique de l’ Eglise, Παρίσι 1950 (Κεφ. 4 και 5).
  • De Blic D., J. Lazarus, Η Κοινωνιολογία του χρήματος, Πολύτροπον, Αθήνα 2008. 
  • Ασδραχάς Σ., «Οικονομία και νοοτροπίες: η μαρτυρία του Χρονικού των Σερρών, του Νεκτάριου Τέρπου και του Αργύρη Φιλιππίδη», στο Οικονομία και νοοτροπίες, Ερμής, Αθήνα 1988, σσ. 167-210.  
  • Δεσύλλας Χ., «Το χρήμα και ο φτωχός στο δυτικό χριστιανικό κόσμο», mimeo.
  • Simmel G.,  Philosophie de l’argent, Paris: Presses Universitaires de France, 11900, 21987
  • Zola, E., Το χρήμα, Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 1991.
 
Ενότητα 5η: Το χρήμα, κοινωνικός θεσμός
 
  • Η αριστοτελική σύλληψη. ~ Το πρόβλημα μεταξύ οικονομολόγων και κοινωνιολόγων. ~  Οι νομισματικές κρίσεις. ~ Η φερεγγυότητα του νομίσματος, νομισματικά δίκτυα και νομισματικά συστήματα. ~ Η αυθεντία του νομίσματος. ~ Τα παράλληλα νομίσματα ή η χρήση νομισμάτων άλλων επικρατειών δίπλα στο εθνικό νόμισμα. ~ Νομισματική υπεροχή ή κυρίαρχο νόμισμα; ~ Οι λειτουργίες του νομίσματος: από την πρωτόγονη στη σύγχρονη κοινωνία.~ Κοινωνικοποίηση και επανόρθωση: Levinas (η δυναμική των συναλλαγών στις νομισματικές κοινωνίες) και Derida (η χρηματιστική έναντι της οικονομικής ηθικής)  
 
Βιβλιογραφία:
 
  • Polanyi, K., Ο μεγάλος μετασχηματισμός, Νησίδες, Αθήνα 2001 (11944).
  • Sombart, W., Ο αστός. Πνευματικές προϋποθέσεις και ιστορική πορεία του δυτικού καπιταλισμού,  Νεφέλη, Αθήνα 1998.
  • Πρόντζας, Ε., Η αυθεντία του νομίσματος στη νεοελληνική κοινωνία, ΕΜΝΕ, Αθήνα 1996.
  • De Blic D., J. Lazarus, Η Κοινωνιολογία του χρήματος, Πολύτροπον, Αθήνα 2008. 
  • Blanc J., Les monnaies parallèles. Unité et diversité du fait monétaire, L’Harmattan (Economiques), Παρίσι 2000..
  • Drach, M. (επιμ.), L’ Argent. Croyance, mesure, speculation, La Decouverte, Παρίσι 2004.
  • Levinas, E., Entre nous. Essais sur le penser à l’autre, Grasset Παρίσι 22004.
  • Derida J., Donner le temps. T. 1., La fuasse monnaie, Galilée, Παρίσι 1991.  
  • Haesler A., Sociologie de l’argent et postmodernité, Librairie Droz, Παρίσι – Γενεύη, 1995
 
Ενότητα 7η: Χρήμα, «τραπεζοκρατία» και τραπεζικός αποκλεισμός
 
  • Η δημιουργία των τραπεζών.~ Η διαμεσολαβητική λειτουργία. ~ Η εισβολή στα νοικοκυριά.~ Η από-υλοποίηση του χρήματος.~ Η ανανέωση της πίστωσης και η πιστωτική κάρτα. ~ Η κατοχή του τραπεζικού λογαριασμού, τα μέσα πληρωμής και η κοινωνική ζωή. ~ Τραπεζικός αποκλεισμός έναντι τραπεζικού εγκλωβισμού. ~ Μορφές τραπεζικού αποκλεισμού.
 
Βιβλιογραφία:
 
  • De Blic D., J. Lazarus, Η Κοινωνιολογία του χρήματος, Πολύτροπον, Αθήνα 2008. 
  • Πρόντζας, Ε., Τραπεζική διαμεσολάβηση, Παζήσης Αθήνα (υπό έκδοση)
  • Beaujouan J., «Les banques face à leurs clients fragiles : entre exclusion et accompagnement pédagogique», Rapport annuel est réalisé par l’Association d’Economie Financière, 26 rue de Lille 75356-Παρίσι  07 SP,  
  • Gloukoviezoff, G.,  Exclusion Et Liens Financiers - L\'exclusion Bancaire Des Particuliers, Rapport Du Centre Walras, 2004.
  • Gloukoviezoff, G.,  « L’inclusion bancaire des particuliers. Un nouveau défi pour l’État social»?, Colloque International, État et regulation sociale, comment penser la coherence de l’intervention publique?, 2006.
  • Gloukoviezoff, G.,  « De la bancarisation de masse à l’exclusion bancaire puis sociale» στο Exclusion et liens financiers, Rapport du Centre Walras, Economica, Παρίσι 2003.
  • Financial services provision and the prevention of financial exclusion, Overview Paper, March 2007.
  •  
Ενότητα 8η:  Το χρήμα: άτομο και οικογένεια  
 
  • Η ενσφήνωση του χρήματος στις ανταλλακτικές και εκχρηματισμένες κοινωνίες (η τιμή, ο γάμος, το κόσμημα, το στοίχημα). ~ Ο προϋπολογισμός των οικογενειών και ενδοοικογενειακές μεταφορές. ~ Ο οικογενειακός δεσμός, η οικογενειακή βοήθεια, το οικογενειακό δώρο και η προίκα. ~ Το κληρονομικό χρήμα. ~ Το χρήμα στην ανδρική έναντι της γυναικείας εργασίας. ~ Το χρήμα της πλούσιας και της φτωχής οικογένειας.    
 
Βιβλιογραφία:
  • Ribert, E., «Dire la dette a travers l’argent ou la taire a travers le don», Terrain 45/2005, σσ. 53-66. 
  • Ricoeur P., L’ Argent. Pour une rehabilitation morale, Autrement, Παρίσι 1992.
  • De Singly, F., Le Soi, le couple et la famille, Nathan, Παρίσι 1996.  
  • Polanyi, K., Ο μεγάλος μετασχηματισμός, Νησίδες, Αθήνα 2001 (11944).
  • De Blic D., J. Lazarus, Η Κοινωνιολογία του χρήματος, Πολύτροπον, Αθήνα 2008. 
  • Ασδραχάς Σ., «Το χρήμα της υπαίθρου», Ιστορικά απεικάσματα, Θεμέλιο, Αθήνα 1995.
  • Καλαφάτης Θ., Ε. Πρόντζας, Οικονομική Ιστορία του Ελληνικού κράτους, ΠΙΟΠ, Αθήνα 2009, τ. 1. 
 

Επιστημονικές Συνεργασίες

 
  • Γιώρ. Παπαϊωάννου, (ΜΑ, Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Υποψ. Διδ.)
  • Βασ. Ζούμπος (MA, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Υποψ. Διδ.)
  • Νικ. Κοσκινάς (ΜΑ, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Υποψ. Διδ.)
  • Βιρ. Ανασ. Φουρνάρη (ΜΑ, Πάντειον Πανεπιστήμιο, Υποψ. Διδ.

Συνημμένα