σε δοκιμαστική λειτουργία

Κατηγορία: Προπτυχιακά
Εξάμηνο: ΣΤ
Τομέας: Τομέας Κοινωνικής Μορφολογίας
Κατηγορία: Μάθημα
Χαρ.: Υπ./Ε.
Διδακτικές Μονάδες: 3
Διδάσκων: Πρόντζας Ευάγγελος


Περιεχόμενο


  • Το αντικείμενο της Δημοσιονομικής Κοινωνιολογίας, ενταγμένο στον ευρύτερο διδακτικό κύκλο της Οικονομικής Κοινωνιολογίας, εισάγεται στο Τμήμα Κοινωνιολογίας για πρώτη φορά ως αυτόνομο διδακτικό αντικείμενο σε προπτυχιακό επίπεδο σπουδών στην Ελλάδα.
  • Μελετά και αναλύει τις διαδικασίες που εμφανίζονται στα δημόσια αγαθά, σύμφωνα με τον ορισμό της Δημόσιας Οικονομίας, χρησιμοποιώντας τις μεθόδους της Κοινωνιολογίας και διατυπώνει μία κοινωνιολογική ανάλυση των Δημοσίων Οικονομικών βασισμένη στην χρηματοοικονομική ανάλυση των πολιτικών πράξεων με αντικείμενο τον κρατικό προϋπολογισμό και διαμορφώνοντας ένα πεδίο ερωτημάτων για τις Κοινωνικές Επιστήμες.
  • Η σημερινή οικονομική κρίση και η μετεξέλιξή της σε ορισμένες χώρες, όπως στην Ελλάδα, σε δημοσιονομικό ζήτημα και κρίση του κράτους αποτελούν συζήτηση η οποία διαμορφώθηκε από μεγάλους διανοητές: A. Tocqueville, J. Schumpeter, Goldscheid, J. O. Connor, D. Bell.
  • Είναι τέλος άμεση η διάκριση Δημοσιονομικής Κοινωνιολογίας – προσανατολισμένης ιδιαίτερα στην Φορολογική Κοινωνιολογία- από τη Δημόσια (Public) Οικονομική, απομακρυσμένης από τη (νέο-)παραδοσιοκρατία και το θρησκευτικό φανατισμό της λειτουργίας των αγορών.

Στόχος διδασκαλίας


  • Τον πυρήνα του μαθήματος καταλαμβάνει σε σημαντικό βαθμό η ικανότητα του (της) φοιτητή –τριας να διαβάζει και να κατανοεί βασικές κοινωνιολογικές συνιστώσες των παραγόμενων δημοσιονομικών στοιχείων.
  • Για να επιτευχθεί αυτό συνδέουμε τις μεθόδους και τις θεωρίες της κοινωνιολογίας με διαθέσιμα κατά οικονομικό στάδιο δημοσιοοικονομικά στοιχεία, συνδυάζουμε έννοιες και θεωρίες της δημοσιονομικής ανάλυσης με την κριτική ερμηνεία των κοινωνικο-οικονομικών φαινόμενων και τέλος αναζητούμε ειδικά παραδείγματα σύμπλεξης των δύο προηγούμενων γενικών στόχων.

Ερμηνευτική ανάλυση

 
  • Η Δημοσιονομική Κοινωνιολογία του δημοκρατικού κράτους εισάγει τη μελέτη των ερμηνευτικών συντελεστών των δαπανών και του κράτους προνοίας. Οι οικονομικές κρίσεις μεταβάλουν την γενική τάση στην αύξηση των δημοσίων δαπανών και επηρεάζουν τη διαφοροποίηση των λειτουργιών του κρατικού προϋπολογισμού συνδεδεμένες με κοινωνικά ζητήματα.   
  • Ειδικότερα, στην ανάλυση της εξέλιξης του δημοσίου τομέα στο νεοελληνικό κράτος, ενσωματώνονται στην ανάλυση των δημοσίων εσόδων η γνώση των δραστηριοτήτων και ο τρόπος οργάνωσής του με κριτήριο τη «μετρούμενη» αποτελεσματικότητα των κρατικών δραστηριοτήτων, τις φορολογικές μεταρρυθμίσεις και την αξιολόγηση εναλλακτικών πολιτικών, αποτελεσματικότητάς τους και κοινωνικής δικαιοσύνης. Γενικότερα, η στάθμιση ανάμεσα στην αδύναμη γραφειοκρατία και την πολιτική λαθροχειρία ως προς τη φύση του ίδιου του κράτους και των πολύπλοκων πολιτικών διαδικασιών του συνιστά  ουσιώδης παράμετρο της Δημοσιονομικής Κοινωνιολογίας αφού τα προγράμματα του δημοσίου δεν εφαρμόζονται στις δημοκρατίες από ιδανικά κράτη ή αγαθοεργούς άρχοντες αλλά από πολύπλοκες πολιτικές διαδικασίες
 

Η διδακτική του αντικειμένου         

 
  • Η αφετηρία διδασκαλίας αποτελεί του A. Tocqueville για την επιρροή που ασκεί η δημοκρατία στα δημόσια οικονομικά και ειδικότερα η σχέση μεταξύ δημοσίων δαπανών, φορολογίας και του πλούτου ενός λαού. Οι μεταβλητές της «δημοκρατικής δαπάνης» διαμορφώνουν την Κοινωνιολογία του Δαπανηρού Κράτους η ανάλυση του οποίου κατευθύνεται αφενός από τους εξωτερικούς παράγοντες επηρεασμού των δημοσίων δαπανών, δηλαδή τις ομάδες πίεσης, την επιρροή της πολιτικής εναλλαγής δεξιά – αριστερά, τις σχολές δημοσιονομικής σκέψης (η σχολή της δημόσιας επιλογής, η πολιτισμική θεωρία του προϋπολογισμού) και αφετέρου από τους τρόπους χρηματοδότησης του κράτους πρόνοιας (όπως η αφοσίωση των πολιτών στην κοινωνική προστασία, τις επιπτώσεις της χρηματοοικονομικής κρίσης, τηνη ηθική της κοινωνικής προστασίας σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης). Τόσο η ανάλυση του φορολογικού κράτους όσο και του δαπανηρού κράτους εντάσσονται στην «κοινωνιολογία των επιλογών προϋπολογισμού», θέμα που συνδέεται με την εξέλιξη του δημοσιοοικονομικού συστήματος, τις θεωρίες των συγκρούσεων και επιλογών προϋπολογισμού και την εξουσία των δημοσιονομικών παραγόντων. Τέλος το αντικείμενο της Δημοσιονομικής Κοινωνιολογίας εκτείνεται στη σχέση δημοσιονομικών ρυθμίσεων και πολιτικής δράσης, τη δημοσιονομική δημοκρατία και τη σχέση του πολίτη με τα δημόσια οικονομικά.         

Άξονες  

 
  • Στους επιμέρους στόχους διδασκαλίας διαμορφώνονται δύο άξονες: ο πρώτος αφορά την ανάλυση του έργου των A. Tocqueville, J. Schumpeter, Goldscheid, J. O. Connor, D. Bell, των προεκτάσεων στις δημοσιοοικονομικές αναλύσεις του J. Stiglitz, και τη σχέση οικονομικών και πολιτικών κύκλων. Ο δεύτερο άξονας συγκροτείται από την ανάλυση της ελληνικής δημοσιονομικής σκέψης και τη σύνδεσή της με την ευρωπαϊκή ακαδημαϊκή δημοσιοοικονομία και την αρχή της δημοσιονομικής δημοκρατίας. Εδώ γίνεται  ιδιαίτερη αναφορά στο έργο των Α. Ανδρεάδη, Α. Αγγελόπουλου, Π. Ρεδιάδη και Σ. Καράγιωργα, την αντικατάσταση της «ψυχρής» από τη «θερμή» προσέγγιση της δημοσιονομικής λογιστικής ως και των εισηγητικών εκθέσεων των υπουργών οικονομικών για τον Προϋπολογισμό του κράτους.
 

Κλασσικά έργα αναφοράς

  • Bell, D. , Ο πολιτισμός της μεταβιομηχανικής δύσης, Νεφέλη, Αθήνα
  • O’Connor, Η κρίση του φορολογικού κράτους, Παπαζήσης, Αθήνα 
  • Goldscheid R., «A sociological approach to problems of public finance», στο R. A. Musgrave, A. T. 
  • Goldscheid R., Staatssocialismus und Staatekapitalismus,  Anzengruber, Βιέννη 1917.
  • Moll B., Lehbuch der Finanzwissenschaft, R. Hobbing, Βερολίνο 1930.
  • Schumpeter J., «La Crise de l\'Etat fiscale» στο J. Schumpeter, Imperialisme et classes socials, Flammarion, Παρίσι 1984.
  • Peacock, Classics in the Theory of Public Finance,  Palgrave Macmillan 1958. 
 
Σύγχρονες συνθέσεις  
  • Ardant G., Theorie sociologique de l’impôt SEVPEN, Παρίσι 1965
  • Cusack T.R., «Partsan politics and fiscal policy» Comparative Political Studies 32/4 (1999), σσ. 464-486.
  • Leroy M., Sociologie des finances publiques, La Decouverte, Παρίσι 2007.
  • Mamou Y., Une machine de pouvoir: la direction de pouvoir du Tresor, La Decouverte, Παρίσι 1988. 
  • Meyer J., Le poids de l’ Etat, PUF, Παρίσι 1983.
  • Theret B., L’ Etat, la finance et le social, La Decouverte, Παρίσι 1995.
 
Βασικά αναγνώσματα
  • Bell, D. , Ο πολιτισμός της μεταβιομηχανικής δύσης, Νεφέλη, Αθήνα
  • O’Connor, Η κρίση του φορολογικού κράτους, Παπαζήσης, Αθήνα 
  • Downs A., Οικονομική Θεωρία της Δημοκρατίας, Παπαζήσης, Αθήνα 11957, 1990
  • Γράβαρης Δ. Ν., Κρίση του κοινωνικού κράτους και νεωτερικότητα, ΙΣΚ, Αθήνα 1997
  • Πρόντζας Ε., Παραδόσεις Οικονομικής Κοινωνιολογίας, ΙΙ, mimeo (2010)
 
Πηγές δημοσιονομικών δεδομένων
  • Δελέγκου Β., Ιστορία του ελληνικού δημοσίου χώρου, Διδακτορική Διατριβή, Ιόνιο Πανεπιστήμιο 2009.
  • Κωστελένος Γ. et alii, Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν 1830-1939, Ερευνητικές εργασίες 1, ΕΤΕ/ΚΕΠΕ, Αθήνα 2007 
  • Πρόντζας Ε., Τα Δημόσια Έσοδα 1830-1939, Ερευνητικές εργασίες 2, ΕΤΕ/ΚΕΠΕ, Αθήνα 2009.
  • OECD, Financial Statistics. Semi-annual with bi-monthly supplements. 1971-1980 
  • Location, HG 186 .A1 O75. Data on member nations of the Organizations for Economic Cooperation and Development. 
  • OECD,  Financial Statistics Part 1, ΙΙ & ΙΙΙ: Financial Statistics Monthly.
  

Διάγραμμα Παραδόσεων

 
Ενότητα 1η: Δημόσια Οικονομικά vis-à-vis Οικονομίας Δημοσίου Τομέα 
 
  • Οι δαπάνες του κράτους και η «Δημοκρατία στην Αμερική». ~ Οι συντελεστές δαπανών στη δημοκρατία.~ Οικονομική προσέγγιση των Δημοσίων Δαπανών και τα συγκριτικά τους μέτρα.~ Οι εξωτερικοί συντελεστές των Δημοσίων Δαπανών: η επιρροή του μεγέθους των ομάδων συμφερόντων, ο ρόλος δεξιών και αριστερών πολιτικών κομμάτων. ~ Η σχολή της δημόσιας επιλογής.   
 
Βιβλιογραφία:
 
Tocqueville A., Η Δημοκρατία στην Αμερική, Στοχαστής, Αθήνα 2008.
Leroy M., Sociologie des finances publiques, La Decouverte, Παρίσι 2007.
Wagner A., Traite de sciences des finances, Guard et Briere, Παρίσι 1912.
Jobert B., P. Muller, L’ Etat en action. Poltiques publiques et corporatismes, PUF, Παρίσι 1987.
 
Ενότητα 2η: Η πολιτισμική διάσταση του Προϋπολογισμού 
 
  • Το έργο του Aaron Wildavsky. ~ Η κοινωνιολογική θεωρία των δαπανών θεμελιωμένη στον πολιτικό πολιτισμό. ~ Το σημερινό κράτος είναι συνάρτηση του χθεσινού πολιτικού πολιτισμού; ~ Ο έλεγχος του Προϋπολογισμού δεν επιτυγχάνεται από τη δράση των πολιτικών ανδρών. ~ Η μελλοντική δημοσιονομική πολιτική δεσμεύεται από τους προηγούμενους προϋπολογισμούς. ~ Ο μηχανικός και γραφειοκρατικός τρόπος εκτίμησης του επόμενου προϋπολογισμού δεν μπορεί να οδηγήσει σε μείωση των δαπανών.         
 
Βιβλιογραφία:
 
Leroy M., Sociologie des finances publiques, La Decouverte, Παρίσι 2007.
Wildavsky, A., The politics of the budgetary process, Little, Brown and Co., Τορόντο 1964.
Wildavsky, A., Budgeting: A Comparative Theory of Budgetary Processes, Boston/Toronto, Little, Brown & Company, Βοστόνη / Τορόντο 1975.
Wildavsky, A. The New Politics of the Budgetary Process, Harper Collins Publishers, 1988.
Imbeau L. M., «Are Wildavsky’s Budgetary Roles Still Relevant: A content analysis of policy speeches in Quebec, 1980-2004», Paper presented at the annual conference of the Canadian Political Science Association Toronto, Ιούνιος 2006.
Ehrhart Karl-Martin, Roy Gardner,Jürgen von Hagen, Claudia Keser, «Budget Processes: Theory and Experimental Evidence», CIRANO, Μόντρεαλ, Οκτ. 1999.
O’Connor, Η κρίση του φορολογικού κράτους, Παπαζήσης, Αθήνα 
 
Ενότητα 3η: Η μακροχρόνια εξέλιξη του προϋπολογισμού: ο ελληνικός προϋπολογισμός
 
  • Ο προϋπολογισμός: από τη γένεση του κράτους στην ευρωπαϊκή ένωση. ~ Ο υπουργός των οικονομικών στην Ελλάδα και το ελληνικό κοινοβούλιο. ~ Η πρωταρχία των δημοσίων εσόδων και η προβολή των δαπανών.~ Το δημοσιονομικό γεγονός: το δημόσιο χρέος (η εξέλιξή του, κοινωνικοί και πολιτικοί παράγοντες, διεθνείς σχέσεις). 
 
Βιβλιογραφία:
 
Δελέγκου Β., Ιστορία του ελληνικού δημοσίου χώρου, Διδακτορική Διατριβή, Ιόνιο Πανεπιστήμιο 2009.
Καλαφάτης Θ. Ε. Πρόντζας, Οικονομική Ιστορία του Ελληνικού Κράτους, ΠΙΟΠ, Αθήνα 2009, τ. 1 και 2. 
Κωστελένος Γ. et alii, Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν 1830-1939, Ερευνητικές εργασίες 1, ΕΤΕ/ΚΕΠΕ, Αθήνα 2007 
Πρόντζας Ε., Τα Δημόσια Έσοδα 1830-1939, Ερευνητικές εργασίες 2, ΕΤΕ/ΚΕΠΕ, Αθήνα 2009.
Δερτιλής, Β. Π.,  «Περί της ιστορικής διαμορφώσεως εν Ελλάδι των βασικών κανόνων οίτινες διέπουσι τον Προϋπολογισμόν του κράτους», περ. Φορολογική Επιθεώρησις 4-28/1934 (Απρίλιος).
Δερτιλής, Β. Π.,  Ο Προϋπολογισμός του Κράτους, Εταιρία Διοικητικών Μελετών, Αθήνα, 1936.
Κουγέας, Β. Δ., Η παρέμβαση της εκτελεστικής λειτουργίας στη διάθεση των πιστώσεων του Κρατικού Προϋπολογισμού, Σάκκουλας, Αθήνα 1998.
 
 
Ενότητα 4η: Η χρηματοδότηση του κράτους προνοίας 
 
  • Η μετάβαση από την ανθρωπιστική φροντίδα στην ανάπτυξη της κοινωνικής προστασίας.~ Η τυπολογία του προνοιακού κράτους κατά Gøsta Esping-Andersen και η κρίση του. ~ Οι τρεις πυλώνες της κοινωνικής προστασίας: η οικογένεια και η αρχή της αμοιβαιότητας, η αγορά με τη διανομή θεμελιωμένη στην εγχρήματη συναλλαγή και η οργάνωση της αναδιανομής από το δημόσιο τομέα.~  Τυπολογία των συστημάτων κοινωνικής προστασίας. ~ Η αφοσίωση των πολιτών στην κοινωνική προστασία και η ηθική της.~ Η χρηματοοικονομική κρίση και οι συνέπειες της για την κοινωνική προστασία. ~ Το κοινωνικό υπόδειγμα για την Ευρώπη    
 
Βιβλιογραφία:
 
Γράβαρης Δ. Ν., Κρίση του κοινωνικού κράτους και νεωτερικότητα, ΙΣΚ, Αθήνα 1997.
Leroy M., Sociologie des finances publiques, La Decouverte, Παρίσι 2007.
Esping-Andersen Gøsta, The Three Worlds of Welfare Capitalism, Princeton University Press, Πρίνστον 1990
Esping-Andersen Gøsta et al., Why We Need a New Welfare State, Οξφόρδη, 1999
Esping-Andersen Gøsta, Social Class, Social Democracy and State Policy, Copenhagen: New Social Science Monographs, 1980 
Esping-Andersen Gøsta, Welfare States in Transition. Social Security in the New Global Economy,  Sage, Λονδίνο 1996.
O’Connor, Η κρίση του φορολογικού κράτους, Παπαζήσης, Αθήνα 
 
 
Ενότητα 5η: Κοινωνιολογία της απόφασης προϋπολογισμού, θεωρίες των συγκρούσεων και επιλογών του προϋπολογισμού
 
  • Η εξέλιξη του δημοσιονομικού συστήματος. ~ Η επιρροή του εκλογικού κύκλου στον προϋπολογισμό. ~ Οι πολιτικο-οικονομικοί κύκλοι. ~ Η θεωρία του ινκρεμενταλισμού κατά Lindblom, η σχετική και εμπειρική μελέτη. ~ Οι μεταβολές, οι επιδόσεις και η αρχιτεκτονική του προϋπολογισμού.~ Η δύναμη και επιρροή των δημοσιονομικών παραγόντων.~ Οι στρατηγικοί συντελεστές προετοιμασίας ενός προϋπολογισμού. ~ Ο υπουργός των οικονομικών και το κοινοβούλιο. ~ Δημοσιονομική ρύθμιση, δημόσια δράση και πολιτικός μηχανισμός λήψης των συλλογικών αποφάσεων.   
 
Βιβλιογραφία:
 
Bouvier, J., «Histoire financiere et problemes d’ analyse des depenses publiques», Annales ESC 2 / 1978 (mars-avril).
Leroy M., Sociologie des finances publiques, La Decouverte, Παρίσι 2007.
Vanoli, A. Une histoire de la comptabilité nationale, La Decouverte, Παρίσι 2002. 
Bouvier M., M._C. Esclassan, J.P. Lassale, Finance Publiques, LGDJ, Παρίσι 2000.
Λάβδας Κ., Συμφέροντα και πολιτική. Οργάνωση συμφερόντων και πρότυπα διακυβέρνησης, Παπαζήσης, Αθήνα 2004. 
 
 
Ενότητα 6η:  Απόφαση και συγκρούσεις προϋπολογισμού στο ελληνικό κράτος 
 
  • Το δημόσιο λογιστικό και η δυναμική διαμόρφωσή του. ~ Η αρχιτεκτονική των εσόδων και δαπανών.~ Σύνταγμα, κοινοβούλιο και υπουργός οικονομικών.~ Ο εκλογικός, πολιτικός και κομματικός κύκλος στην Ελλάδα και οι επιδράσεις του στις αποφάσεις του προϋπολογισμού.
 
Βιβλιογραφία:
 
Allix, E. Α. Κ. Λαμπρόπουλος, Δημόσια Οικονομία και τα ελληνικά δημόσια οικονομικά, τ. 1-3, Αθήνα 1931.
Aνδρέου Μ. Ανδρεάδου, Έργα, τ. ΙΙΙ, Μελέται επί της συγχρόνου Ελληνικής Δημοσίας Οικονομίας, Νομική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Αθήνα 1939.
Δερτιλής, Β. Π.,  Το Δημοσιονομικόν Δίκαιον ως ίδιος κλάδος Δικαίου, Κωνσταντινίδης, Αθήνα 1940.
Δερτιλής, Β. Π.,  «Περί της ιστορικής διαμορφώσεως εν Ελλάδι των βασικών κανόνων οίτινες διέπουσι τον Προϋπολογισμόν του κράτους», περ. Φορολογική Επιθεώρησις 4-28/1934 (Απρίλιος).
Δερτιλής, Β. Π.,  Ο Προϋπολογισμός του Κράτους, Εταιρία Διοικητικών Μελετών, Αθήνα 1936.
Διομήδης, Α., Ο Προϋπολογισμός του Κράτους, Αθήνα 1905.
 
 
Ενότητα 7η: Φορολογική Κοινωνιολογία 
 
  • Ο φόρος στο επίκεντρο των κοινωνιών, δικαιολόγηση και κοινωνιολογική ανάλυση των φορολογικών γεγονότων.~ Η σχέση μεταξύ κράτους, κοινωνίας και φορολογίας.~ Η εξέλιξη των δημοσίων θεσμών γύρω από το φόρο.~ Φορολογική δικαιοσύνη και δημοσιονομική δημοκρατία.~ Φοροδιαφυγή, λαθρεμπορίου και φορολογικές μεταρρυθμίσεις.~  Η διεύρυνση της παραδοσιακής οικονομικής προσέγγισης του Musgrave: ο φόρος είναι μία κοινωνική λειτουργία, μία πολιτική λειτουργία και μία εδαφική λειτουργία.~ Σχέση πολίτη και φόρου.   
 
Βιβλιογραφία:
 
Ardant G., Théorie sociologique de l’impôt, Paris, SEVPEN, 1965 
Ardant G., Histoire de l’impôt, Paris, Fayard, 1971 (T.1) et 1972 (T.2).
Campbell J. L., «The State and Fiscal Sociology», Annual Review of Sociology, 19/1993, σσ. 63-185.
Leroy, M, La Sociologie de l’impot, PUF, Παρίσι 2002.
Gold S.D., The Fiscal Crisis of the States : Lessons for the Future, Washington, Georgetown University Press, 1995.
Goldscheid (R.), « Sociological Approach to Problems of Public Finance », στο Musgrave, Peacock, 1967, σσ.202-213.
Schmolders G., Psychologie des finances et de l’impôt, P.U.F., Παρίσι 1973.
Schumpeter J., «La crise de l’Etat fiscal», στο Impérialisme et classes sociales, Flammarion, Παρίσι 1984, σσ.229-282. 
Wagner R. E., Holbert L. Harris, Fiscal Sociology and the Theory οf Public Finance, 2007
 
Ενότητα 8η: Η φορολογία στην ελληνική κοινωνία 
 
  • Ο φόρος στη μεγάλη διάρκεια. ~ Η αρχιτεκτονική των δημόσιων εσόδων στην εθνική, πολιτική και κοινωνική εξέλιξη. ~ Η φορολογία και ο υπουργός των οικονομικών. ~ Η φορολογική επιβάρυνση και η κοινωνική αντίδραση. ~ Οι φορολογικές μεταρρυθμίσεις.   
 
Βιβλιογραφία:
 
Aνδρέου Μ. Ανδρεάδου, Έργα, τ. ΙΙΙ, Μελέται επί της συγχρόνου Ελληνικής Δημοσίας Οικονομίας, Νομική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Αθήνα 1939.
Αγγελόπουλος, Α., «Η μεταπολεμική διεθνής φορολογική επιβάρυνσις. Συγκριτική μελέτη», περ. Αρχείον Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών 7 Α (1927).
Αγγελόπουλος, Α., Η άμεσος φορολογία εν Ελλάδι, Αθήνα 1933.
Δελέγκου Β., Ιστορία του ελληνικού δημοσίου χώρου, Διδακτορική Διατριβή, Ιόνιο Πανεπιστήμιο 2009.
Ζολώτας, Ξ., Η φορολογική επιβάρυνσις εν Ελλάδι, Γκρέκα, Αθήνα 1930.
Καράγιωργας Σ., Δημόσια Οικονομική, Παπαζήσης, Αθήνα Ι, ΙΙ 
Πρόντζας Ε., Τα Δημόσια Έσοδα 1830-1939, Ερευνητικές εργασίες 2, ΕΤΕ/ΚΕΠΕ, Αθήνα 2009.
Πρόντζας, Ε. Νομήματα και φόροι στις δημόσιες προσόδους, Σάκκουλας, Αθήνα 2003.
Ρεδιάδης, Π., Θεωρία της Δημόσιας Οικονομίας, Αθήνα 1927.
 
Ενότητα 9η: Δημοσιονομική δημοκρατία 
 
  • Η δημοσιονομική πληροφορία.~ Κοινωνιολογικές θεωρίες της δημοσιονομικής πληροφορίας.~ Τα δημοσία οικονομικά στα συγγράμματα, στον τύπο και το διαδίκτυο.~ Η δημοσιονομική εκτίμηση. ~ Ο πολίτης και τα δημόσια οικονομικά: η γνωστική προσέγγιση, οι ενώσεις πολιτών, η συμμετοχή. ~ Τα δημόσια οικονομικά σε μεταβατικές οικονομίες. 
 
Βιβλιογραφία:
 
Kemp S., Public goods and private wants, Cheltenham, Edward Elgar, 2002. 
Leroy M., Sociologie des finances publiques, La Decouverte, Παρίσι 2007.
Stiglitz J., Οικονομική του Δημόσιου Τομέα, Κριτική, Αθήνα 1992. 
Stiglitz J., Σοσιαλισμός. Προς ποια κατεύθυνση; Οικονομίες σε μετάβαση. Κριτική, Αθήνα 1998.
 

Επιστημονικές Συνεργασίες

  • Βιρ. Ανασ. Φουρνάρη (ΜΑ, Πάντειον Πανεπιστήμιο, Υποψ. Διδ.
  • Βασ. Ζούμπος (MA, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Υποψ. Διδ.)
  • Νικ. Κοσκινάς (ΜΑ, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Υποψ. Διδ.)
 
 

 

Συνημμένα