σε δοκιμαστική λειτουργία

Κατηγορία: Προπτυχιακά
Εξάμηνο: Ε
Τομέας: Τομέας Γενικής Κοινωνιολογίας
Κατηγορία: Μάθημα
Χαρ.: Υπ./Ε.
Διδακτικές Μονάδες: 3
Διδάσκων: Κωνσταντοπούλου Χριστιάνα


 

Στόχος


  •  Κοινωνιολογική προσέγγιση της σύγχρονης «καθημερινής ζωής» (με έμφαση στον παράγοντα «επικοινωνία»).
 

Περιεχόμενο

 
  • Η σύγχρονη καθημερινή ζωή έχει εγκαθιδρυθεί σ’ ένα απέραντο χώρο που της προσφέρθηκε από την γενικευμένη παρουσία των Μέσων Ενημέρωσης. Όμως, στοιχεία που θεωρούνται «ξεπερασμένα» (ή αδιάφορα ως προς την σύγχρονη λογική) συνεχίζουν να προσδιορίζουν τις κοινωνικές ανταλλαγές και να οργανώνουν τον τρόπο «πρόσληψης» των πολιτιστικών μηνυμάτων (γι’ αυτόν τον λόγο η ανάλυση της «καθημερινής ζωής» στο  ιδιαίτερα σημαίνον επίπεδο της επικοινωνίας, μπορεί να αναδείξει στοιχεία που είναι σημαντικά ενώ η κοινωνική πρόσληψη τα θεωρεί ανάξια περαιτέρω κοινωνιολογικής ανάλυσης). Το μάθημα αυτό προσπαθεί να οριοθετήσει το γενικό επικοινωνιακό πλαίσιο της σύγχρονης καθημερινής ζωής και εστιάζει ειδικότερα στα παρακάτω σημεία:
  • Α)  Μέσα Επικοινωνίας και ιδεολογία της «κοινωνίας της πληροφορίας»:  

Υπάρχουσα ρητορική πάνω στη σχέση τεχνολογία και την κοινωνία (αφού η τεχνολογία διεισδύει όλο και περισσότερο στην οικειότητα, και στο φαντασιακό), τη διαφάνεια και πληροφόρηση, τη γνώση και το Σχολείο)  υποτίμηση της σημασίας του «ανθρώπινου παράγοντα» και καθοριστικών παραμέτρων (π.χ. της σημασίας  της φθαρτότητας στην ιδεοληψία), υπερτίμηση της τεχνολογίας (π.χ. τεχνητή νοημοσύνη και δια-δίκτυο).

  • Β) Μέσα Επικοινωνίας και  υπερκαταναλωτική κοινωνία :

α) Η δημιουργία καταναλωτών, β) Η ταύτιση της διασκέδασης με την κατανάλωση (η αγορά – ευχαρίστηση & το shopping therapy), γ) Η προβολή της ατομικότητας ως «κοινωνικής προτεραιότητας», δ) Η λογική του  «εμπορικού κέντρου» - συγκέντρωση καταστημάτων, καφέ κι εστιατορίων, κέντρων καλλωπισμού, αιθουσών παιχνιδιών,  κινηματογράφου κλπ.

  • Γ) Μέσα Επικοινωνίας και Διαφήμιση (κομβικού σημείου της σύγχρονης επικοινωνίας). 
 

Ανάλυση

  •  Στο πρώτο μέρος του μαθήματος  γίνεται αναφορά στο επικοινωνιακό πλαίσιο της σύγχρονης κοινωνίας με έμφαση στην σύγχρονη «καθημερινή ζωή» και την «πλανητική ομοιογένεια» (σημειολογία της καθημερινότητας, θεωρητικές επιρροές ανάλυσης, σύγχρονες τάσεις στη γνώση και επιρροή του παράγοντα «τεχνολογία»).
  • Στο δεύτερο μέρος γίνεται αναφορά στην «αφήγηση» της σύγχρονης καθημερινής ζωής (από τον κινηματογράφο, τις διαφημίσεις, την τηλεόραση και το δια-δίκτυο).  

Διδακτικά Συγγράμματα

Πρώτη επιλογή
  • Κωνσταντοπούλου Χρ., Κοινωνιολογία της καθημερινότητας (Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Καθημερινής Ζωής), Παπαζήσης, Αθήνα 2012.
Δεύτερη Επιλογή
  • Κωνσταντοπούλου Χρ., Θέματα μεταμοντέρνας επικοινωνίας, Κυριακίδης Θεσσαλονίκη 2007.

Περαιτέρω βιβλιογραφία 

 
Στο πλαίσιο του μαθήματος ευνοούνται οι «βιβλιοπαρουσιάσεις» σε συγγράμματα σχετικά με την ύλη. Ενδεικτικά αναφέρονται κάποιοι τίτλοι συγγραμμάτων σε σχέση με τις ανάλογες θεματικές ενότητες:
 
1)    Γύρω από τη σημασία της «καθημερινής διάστασης» της κοινωνικότητας 
 
GOFFMAN E. Συναντήσεις, Δύο μελέτες στην κοινωνιολογία της αλληλεπίδρασης, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 1996.
GOFFMAN E. Στίγμα -Σημειώσεις για τη διαχείριση της φθαρμένης ταυτότητας, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2001.
GOFFMAN E. Η παρουσίαση του εαυτού στην καθημερινή ζωή, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2006.
 
2) Αναλύσεις της «δομής» της σύγχρονης επικοινωνίας 
 
BRETON PH., Η ιστορία της πληροφορικής Δίαυλος, Αθήνα  1991.
BAUDRILLARD J., Η έκσταση της επικοινωνίας Καρδαμίτσας, Αθήνα  1991.
ECO U., Κήνσορες και θεράποντες, θεωρία και ιδεολογία των μέσων μαζικής επικοινωνίας,  Γνώση, Αθήνα 1987.
MAC LUHAN Μ. Media οι προεκτάσεις του ανθρώπου Κάλβος, Αθήνα.
POSTMAN N., Διασκέδαση μέχρι θανάτου,  Δρομέας, Αθήνα 1998.
WIENER R.,  Κυβερνητική και Κοινωνία  Παπαζήσης, Αθήνα.
 
3) Αναλύσεις  της λειτουργίας  της  «κατανόησης» στον  άνθρωπο 
 
ΣΑΚΣ  Ο., Ο άνθρωπος που μπέρδεψε τη γυναίκα του μ’ ένα καπέλο Καστανιώτης, Αθήνα 1990.
ΦΟΥΚΩ Μ.    Η ιστορία της τρέλας,  Καλέντης, Αθήνα 2007.
 
4) Αναλύσεις σύγχρονης ιδεολογίας και κοινωνίας 
 
DORFMAN A., MATTELART A.,  Ντόναλντ ο απατεώνας (η διήγηση του ιμπεριαλισμού στα παιδιά) Ύψιλον, Αθήνα 1982.
KAUFMANN JEAN-CLAUDE Η μοναχική γυναίκα και ο γοητευτικός πρίγκιπας -Η νέα πραγματικότητα των ερωτικών σχέσεων, Κέδρος, Αθήνα 2003.                                            
ΛΥΟΤΑΡ Ζ.Φ.,  Η μεταμοντέρνα κατάσταση  Γνώση, Αθήνα 1988.
RICOEUR P., Η αφηγηματική λειτουργία, Καρδαμίτσας, Αθήνα 1990.
RIESMAN D., Το μοναχικό πλήθος, Νησίδες, Αθήνα 2001.
ΦΟΥΚΩ Μ., Οι λέξεις και τα πράγματα, Γνώση, Αθήνα1993.
 
5) Για τον κινηματογράφο, την τηλεόραση και τις ειδήσεις 
 
BENNETT  L., Ειδήσεις. Η πολιτική των ψευδαισθήσεων, Δρομέας, Αθήνα 1999
EDELMAN M., H κατασκευή του πολιτικού θεάματος, Παπαζήσης, Αθήνα 1999
FISKE J., Ανατομία του τηλεοπτικού λόγου, Δρομέας, Αθήνα 2000. 
ΚΟΛΟΒΟΣ Ν., Κοινωνιολογία του Κινηματογράφου,  Αιγόκερως, Αθήνα 1988.
P. SORLIN Κοινωνιολογία του Κινηματογράφου,  Μεταίχμιο, Αθήνα 2004.

 

Συνημμένα